BE rijbewijs examen: zo verloopt het CBR-examen (2026)
Naar hoofdinhoud
Rijbewijsaanhanger.nl
Auto met beladen aanhangwagen tijdens een bijzondere verrichting op een CBR-examenterrein

Het CBR-praktijkexamen

Het BE rijbewijs examen: zo verloopt het van aanmelden tot uitslag

55 minuten in totaal, waarvan ongeveer 35 minuten rijden. Geen theorie-examen, wél een ogentest, een documentencontrole van auto én aanhanger en de bijzondere verrichtingen. Hier staat precies wat er gebeurt.

  • De volledige tijdlijn: 55 minuten, waarvan ongeveer 35 minuten rijden
  • Ogentest op ongeveer 25 meter en controle van beide kentekenbewijzen
  • De bijzondere verrichtingen uitgelegd — met oefentips per manoeuvre
  • Wat er gebeurt als je zakt: twee weken, zes weken of een aangepast examen

Gratis en vrijblijvend

Vraag je lesdag aan

Vrijblijvend. Wij bellen je binnen 1 werkdag met een datumvoorstel.

Liever direct spreken? Bel 0X XXX XX XX.

Les én CBR-praktijkexamen, geregeld in één traject

Wij plannen je praktijkexamen in en rijden de examendag met je mee, met een lesvoertuig dat aan alle eisen van Vademecum 12.6 voldoet. Kies het pakket dat past bij hoeveel je al met een aanhanger hebt gereden.

4 uur les in 1 dag

Instappakket, voor wie al ervaring heeft met een aanhanger.

€ 890incl. btw en praktijkexamen

  • 4 uur praktijkles op één dag
  • CBR-praktijkexamen inbegrepen
  • Lesauto met aanhanger
  • Digitaal lesmateriaal
Kies pakket 1

Meest gekozen

6 uur les in 1 dag

De gouden middenweg, voor wie af en toe heeft gereden met aanhanger.

€ 1.095incl. btw en praktijkexamen

  • 6 uur praktijkles op één dag
  • CBR-praktijkexamen inbegrepen
  • Extra oefentijd achteruit inparkeren
  • Persoonlijke begeleiding tot het examen
  • Examen direct inplannen
Kies pakket 2

8 uur les in 2 dagen

Zekerheidspakket, voor beginners die nog nooit een aanhanger trokken.

€ 1.310incl. btw en praktijkexamen

  • 8 uur praktijkles verdeeld over 2 dagen
  • CBR-praktijkexamen inbegrepen
  • Uitgebreid oefenen met caravan of trailer
  • Vaste instructeur van begin tot eind
  • Gratis herexamen-advies
Kies pakket 3

Alle pakketten zijn inclusief btw en inclusief het CBR-praktijkexamen.

Examen BE rijbewijs: 55 minuten, waarvan ongeveer 35 minuten rijden

Het examen BE rijbewijs duurt bij het CBR in totaal 55 minuten. Daarvan zit je ongeveer 35 minuten achter het stuur. De overige kleine twintig minuten gaan op aan kennismaken, papieren controleren, een ogentest en een paar vragen over je aanhanger. Dat zijn de enige twee tijden die het CBR publiceert; een verdeling per onderdeel bestaat niet. Reken er dus niet op dat elk blok even lang duurt: loopt de voertuigcontrole soepel, dan houd je meer rijtijd over.

Even één keer de naamgeving rechtzetten, want die zorgt voor verwarring. BE, B+E, E achter B en het aanhangerrijbewijs zijn allemaal hetzelfde ding. Officieel heet de categorie E bij B. Zoek je op "be praktijkexamen" of op "e achter b examen", dan kom je bij precies hetzelfde CBR-examen uit.

De tijdlijn van je examendag, stap voor stap

  1. Aanmelden op de CBR-locatie — je meldt je bij de balie of bij je instructeur op het terrein. Vanaf hier loopt het examen in vaste volgorde.
  2. Kennismaking met de examinator — de examinator stelt zich voor en legt uit wat er gaat gebeuren. Dit is ook het moment om te melden dat je bijvoorbeeld zenuwachtig bent of iets niet begrepen hebt.
  3. Documentencontrole — je identiteitsbewijs, je rijbewijs B en de kentekenbewijzen van zowel de auto als de aanhangwagen worden gecontroleerd.
  4. Ogentest op het parkeerterrein — je leest het kenteken van een stilstaande auto op ongeveer 25 meter afstand.
  5. Vragen over belading en aankoppelen — de examinator stelt voorbereidende vragen over hoe je de aanhanger laadt en koppelt, en loopt met je om de combinatie heen.
  6. De examenrit van ongeveer 35 minuten — binnen én buiten de bebouwde kom. Ergens vóór of tijdens die rit voer je de bijzondere verrichtingen uit.
  7. De uitslag — direct na afloop, ter plaatse. Je hoort meteen of je geslaagd bent en waarom.

Twee getallen liggen vast, de rest niet

Het CBR noemt 55 minuten voor het hele examen en ongeveer 35 minuten voor de rit zelf. Een officieel schema met minuten per onderdeel bestaat niet. Elke site die schrijft "tien minuten voertuigcontrole, vijf minuten ogentest" verzint dat. Wij doen dat niet.

Waarom de bijzondere verrichtingen niet achter elkaar komen

Het CBR voert de bijzondere verrichtingen bewust niet direct na elkaar uit. De ene doe je meestal vóór de rit op of bij het examenterrein, de andere ergens onderweg. Dat betekent dat je na een matige eerste verrichting gewoon doorrijdt en later in het examen een tweede kans krijgt om te laten zien dat je de combinatie beheerst. Het betekent ook dat je niet mag ontspannen zodra de eerste achter de rug is.

Wil je les en examen op één dag combineren, lees dan hoe dat praktisch werkt op de pagina over BE rijbewijs halen in 1 dag. Let op: de opleiding kan in één dag, maar de Gezondheidsverklaring en de aanvraag van je rijbewijs bij de gemeente lopen daar los van.

De ogentest en de documentencontrole vóór het examen rijbewijs BE

Voordat je het examen rijbewijs BE rijdend begint, gebeurt er op het parkeerterrein al van alles. Dit deel is geen formaliteit: het is onderdeel van het examen en de examinator noteert wat hij ziet. Het goede nieuws is dat je je hier volledig op kunt voorbereiden, want er zit geen verrassing in.

De ogentest: een kenteken lezen op ongeveer 25 meter

De examinator wijst een stilstaande auto aan en vraagt je het kenteken voor te lezen. De afstand is ongeveer 25 meter. Dit is dezelfde test die je bij het B-examen ook kreeg, en hij zegt niets over de kwaliteit van je ogen in medische zin: het is een praktische check of je op normale leesafstand een kenteken kunt onderscheiden.

Draag je een bril of lenzen, zet die dan op vóór de test begint en houd ze op tijdens de hele examenrit. Staat er op je rijbewijs een code die aangeeft dat je een correctie nodig hebt, dan is die verplicht — ook als je vindt dat het zonder wel gaat.

De documentencontrole van auto én aanhanger

Het BE-examen is het enige autorijexamen waarbij twee kentekenbewijzen op tafel komen. Zowel de auto als de aanhangwagen moet zijn papieren op orde hebben. De administratieve controle gaat over:

  • de kentekenbewijzen van het trekkende voertuig en van de aanhangwagen;
  • de datum van de APK-keuring;
  • de afmetingen van de combinatie volgens het kentekenbewijs;
  • het gewicht en het laadvermogen, dus de toegestane maximummassa en wat daar nog bij mag;
  • je geldige identiteitsbewijs en je rijbewijs B.

Kom je met een eigen combinatie, dan is dit het moment waarop het misgaat als er iets niet klopt. Rijd je met het lesvoertuig van een rijschool, dan is dit geregeld en hoef je alleen je eigen papieren mee te nemen.

De fysieke controle rond en in het voertuig

Daarna loopt de examinator met je om de combinatie heen. Er wordt gekeken naar onderdelen die specifiek met een aanhanger te maken hebben, en naar de gebruikelijke voertuigcontrole die ook bij het B-examen hoort:

  • banden van auto en aanhanger: profiel, staat en spanning;
  • trekhaak en dissel: goed gekoppeld, geborgd en zonder speling;
  • de kabel van de losbreekreminrichting, die los kan schieten of vergeten kan worden;
  • de afstelling van de buitenspiegels, met de aanhanger erachter;
  • verlichting en reflectoren van de hele combinatie;
  • stuurinrichting, bedieningsorganen en remmen;
  • oliepeil, koelvloeistof, remvloeistof, ruitensproeiervloeistof en accu;
  • de claxon.

De wettelijke lijst is ruimer dan wat je op de dag zelf krijgt

De Regeling eisen praktijkexamens rijbewijscategorieën B en E bij B noemt een catalogus die verder gaat dan wat in één examen past: onder meer het beproeven van de remmen, de hellingproef, het aan- en afkoppelen van de aanhanger en controlehandelingen na afloop. Het CBR kiest daaruit. Bereid je dus voor op de hele lijst, niet op de onderdelen die je van horen zeggen verwacht.

De vragen over belading en aankoppelen die je krijgt

Voor je wegrijdt, stelt de examinator voorbereidende vragen over het laden en koppelen van de aanhangwagen. Dit is het dichtstbijzijnde wat het BE-examen heeft bij een theorietoets, en het is ook precies het onderdeel waar bijna geen enkele rijschoolsite iets over zegt. Er is geen vast vragenlijstje dat het CBR publiceert, maar de onderwerpen liggen wel vast: het gaat over de voorbereiding van de rit.

Waar de vragen over belading over gaan

De kern is dat je begrijpt wat de aanhanger mag wegen en hoe je de lading erin legt. Zorg dat je over jouw combinatie deze dingen kunt uitleggen:

  • wat de toegestane maximummassa van de aanhangwagen is en waar je die afleest (rubriek F.2 op het kentekenbewijs);
  • wat het laadvermogen is: de toegestane maximummassa min het gewicht van de lege aanhanger;
  • waarom zware lading laag en boven of net vóór de as hoort en niet achterin;
  • wat er gebeurt met de kogeldruk op de trekhaak als je alles achterin legt;
  • hoe je de lading vastzet zodat hij niet kan schuiven, en dat hij niet aan de achter- of zijkant mag uitsteken;
  • dat het feitelijke gewicht op de weg iets anders is dan de toegestane maximummassa op papier.

Dat laatste punt is ook precies het punt waar de rijbewijsregels om draaien. Welk getal wanneer meetelt, en waarom een halfvolle aanhanger even zwaar telt als een volle, staat uitgelegd op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Waar de vragen over aankoppelen over gaan

Aankoppelen lijkt simpel tot iemand je vraagt het hardop uit te leggen terwijl je het doet. Loop het in je hoofd een paar keer in vaste volgorde af:

  • de kogelkoppeling volledig over de kogel en hoorbaar vergrendeld, met de indicator in de juiste stand;
  • het neuswiel omhoog en geborgd, zodat het tijdens het rijden niet kan zakken;
  • de kabel van de losbreekreminrichting aan een daarvoor bedoeld punt, niet aan de kogel zelf;
  • de stekker aangesloten, zeven- of dertienpolig, en de kabel zo gelegd dat hij niet over de weg sleept;
  • verlichting controleren: stadslicht, remlicht, richtingaanwijzers links en rechts, mistachterlicht;
  • de handrem van de aanhanger los en de wielkeggen weg;
  • de buitenspiegels opnieuw afstellen, want met aanhanger kijk je anders.

Hardop denken werkt in je voordeel

De examinator kan niet in je hoofd kijken. Benoem wat je controleert terwijl je het doet: "koppeling vergrendeld, indicator groen, breekkabel vast, stekker erin, verlichting rondom." Dat is geen toneelstuk, het is de manier waarop je laat zien dat je de handeling beheerst en niet toevallig goed doet.

De bijzondere verrichtingen bij het aanhanger rijbewijs examen

Bij het aanhanger rijbewijs examen voer je bijzondere verrichtingen uit: manoeuvres waarmee je laat zien dat je de combinatie beheerst. Welke je op de dag zelf krijgt, hoor je van de examinator; je kunt er niet voor kiezen en je kunt er niet op gokken. Oefen daarom breed.

Wat wij hier niet doen alsof

Het CBR publiceert voor categorie BE geen uitputtende lijst van bijzondere verrichtingen: anders dan voor C1E, CE en T staat er voor BE geen openbare toetsmatrijs online. Veel rijschoolsites presenteren toch een vast lijstje alsof het een officieel voorschrift is. Wij niet. Hieronder staat eerst wat het CBR zelf bij naam noemt, en daarna de manoeuvres die in de praktijk veel voorkomen — duidelijk als zodanig aangegeven.

De examinator staat buiten de auto

Dit is het grote verschil met het B-examen. Tijdens de bijzondere verrichtingen bevinden de examinator en de eventueel aanwezige instructeur zich buiten het voertuig. Je zit alleen in de auto. Dat betekent: geen hulp, geen aanwijzing halverwege, en niemand die meekijkt in je dode hoek. Het betekent ook dat jij zelf mag uitstappen om te kijken als je het overzicht kwijt bent — dat is toegestaan en het is verstandiger dan blind doorrijden.

Het CBR noemt als onderdelen die bij het examen auto met aanhangwagen aan bod komen: het aankoppelen van de aanhangwagen, keren, en via een bocht achteruit rijden. Een uitputtende lijst van bijzondere verrichtingen voor categorie BE publiceert het CBR niet; de overige manoeuvres in deze tabel komen uit de lespraktijk.
Bijzondere verrichtingWat je precies doetWaar de examinator naar kijktWat het CBR hierover zegt
Aankoppelen van de aanhangwagenDe aanhangwagen aan de auto koppelen en de koppeling, de breekkabel, de stekker en de verlichting controleren.Of je de handelingen in een vaste volgorde doet, of je ze hardop kunt benoemen en of je niets overslaat.Door het CBR bij naam genoemd als onderdeel dat aan bod komt.
Recht achteruitrijden en stoppenIn een rechte lijn achteruitrijden en stoppen terwijl de achterzijde van de combinatie zich bevindt ter hoogte van een tevoren aangegeven plaats.Of de combinatie recht blijft, of je op tijd en op de juiste hoogte stilstaat, en of je rondom blijft kijken in plaats van alleen in één spiegel.Niet apart door het CBR genoemd; komt in de lespraktijk veel voor en is de basis onder de andere manoeuvres.
Via een bocht achteruit een inrit inVia een bocht achteruit rijden in een (denkbeeldige) inrit, garage of naar een laadplaats.Of je de bocht in één vloeiende beweging kunt aanleggen, of je de aanhanger stuurt in plaats van de auto, en of je de ruimte om je heen in de gaten houdt.Door het CBR bij naam genoemd: via een bocht achteruit rijden.
Keren via een zijstraatDe voertuigcombinatie keren met gebruikmaking van een zijstraat.Of je de juiste zijstraat kiest, of je het overige verkeer niet onnodig ophoudt, en of je het kijkgedrag bij het in- en uitdraaien volhoudt.Door het CBR bij naam genoemd: keren.
Halve draai in beperkte ruimteEen halve draai maken in een vloeiende beweging binnen een beperkte ruimte.Of de beweging vloeiend is, hoeveel keer je moet bijsturen of corrigeren, en of je de afmetingen van de combinatie goed inschat.Niet apart door het CBR genoemd; komt in de lespraktijk veel voor.

Aankoppelen: het onderdeel dat het CBR zelf bij naam noemt

Opvallend genoeg is aankoppelen het onderdeel dat het CBR in zijn eigen uitleg over het examen auto met aanhangwagen expliciet noemt, terwijl het op veel rijschoolsites ontbreekt in het rijtje "bijzondere verrichtingen". Je koppelt de aanhangwagen aan, controleert de kogelkoppeling, het neuswiel, de breekkabel, de stekker en de verlichting, en je legt hardop uit wat je doet. De volledige volgorde staat hierboven bij de vragen over belading en aankoppelen. Oefen dit tot het een vaste routine is: het is het makkelijkste onderdeel om punten mee te pakken en het domste om op te struikelen.

Recht achteruitrijden tot een aangegeven punt

Je rijdt de combinatie in een rechte lijn achteruit en stopt zo dat de achterkant van de aanhanger op een tevoren aangewezen punt staat. Klinkt als de makkelijkste manoeuvre, en dat is hij ook — totdat de aanhanger begint af te wijken.

Wat deze verrichting lastig maakt, is dat een aanhanger zichzelf niet corrigeert. Een kleine stuurbeweging die je te laat opmerkt, groeit razendsnel uit tot een knik die je alleen nog vooruitrijdend kunt rechtzetten. De techniek is dus niet "sturen als hij scheef staat" maar "corrigeren voordat hij scheef staat": heel kleine stuurbewegingen, laag tempo, en afwisselend in beide buitenspiegels kijken in plaats van in één.

Via een bocht achteruit een inrit of laadplaats in

Je rijdt via een bocht achteruit een inrit, garage of laadplaats in. Dit is, net als keren, een manoeuvre die het CBR zelf noemt als onderdeel dat aan bod komt. Vaak is die inrit denkbeeldig en met pionnen of een belijning aangegeven. Het gaat om het aanleggen van de combinatie in de ruimte die er is.

Wat deze verrichting lastig maakt, is dat je in het begin de verkeerde kant op moet sturen. Om de aanhanger naar links te laten gaan, moet het achterwiel van de auto eerst naar rechts. Dat voelt tegennatuurlijk, en onder examendruk vallen mensen terug op hun gevoel in plaats van op de techniek. Het tweede struikelpunt is timing: begin je de bocht te laat, dan kom je te krap uit en moet je vooruit corrigeren, wat op zichzelf niet fataal is maar wel de vloeiendheid kost waar naar gekeken wordt.

Keren met gebruikmaking van een zijstraat

Keren is het derde onderdeel dat het CBR bij naam noemt. Je draait de combinatie om via een zijstraat, om daarna de andere kant op te rijden. Dit gebeurt op de openbare weg, dus tussen echt verkeer.

Wat deze verrichting lastig maakt, is dat er twee dingen tegelijk spelen: de techniek van het achteruit insturen én het verkeer om je heen. De verleiding is groot om alleen nog naar de aanhanger te kijken zodra het spannend wordt. Precies dan staakt het kijkgedrag, en kijkgedrag is een van de punten waarop het CBR expliciet beoordeelt. Kies daarnaast een zijstraat die breed genoeg is en waar je niemand klemzet; de keuze zelf telt mee.

Halve draai in een vloeiende beweging binnen beperkte ruimte

Je maakt een halve draai binnen een afgebakende ruimte, in een vloeiende beweging. Deze manoeuvre noemt het CBR niet apart, maar hij komt in de lespraktijk veel voor en hij is meestal de zwaarste, omdat je hem vrijwel nooit toevallig goed doet.

Wat deze verrichting lastig maakt, is de combinatie van ruimte-inschatting en stuurwerk. Je moet vooraf zien hoeveel ruimte de combinatie nodig heeft, terwijl die combinatie een stuk langer is dan waar je aan gewend bent. Wie te vroeg indraait, loopt vast; wie te laat indraait, heeft de ruimte al opgebruikt. En omdat het woord "vloeiend" in de opdracht zit, kost elke extra correctie je iets.

Nog nooit achteruit met een aanhanger gereden? Dan is dit precies het onderdeel waar lesuren zich terugverdienen. Op de pagina over E achter B staat wat de categorie inhoudt en hoe de opleiding is opgebouwd; trek je een caravan, dan vind je de specifieke aandachtspunten bij welk rijbewijs je voor een caravan nodig hebt.

Waar het CBR op let tijdens de examenrit

De examenrit duurt ongeveer 35 minuten en gaat zowel binnen als buiten de bebouwde kom. De examinator beoordeelt of je veilig en zelfstandig rijdt met de combinatie. Het CBR noemt zeven punten waar expliciet naar wordt gekeken:

  • beheersing van auto en aanhangwagen;
  • kijkgedrag;
  • voorrang verlenen;
  • inhalen;
  • in- en uitvoegen;
  • rijden op kruispunten en rotondes;
  • de bijzondere verrichtingen.

Waarom die zeven punten er bij BE anders uitzien dan bij B

Vijf van deze zeven punten kende je al van je B-examen. Het verschil zit in de meters die er achter je bij zijn gekomen. Invoegen kost meer ruimte en meer tijd, omdat je langer bezig bent voordat de hele combinatie op de rijstrook staat. Bij een rotonde moet je verder doorrijden voordat je kunt insturen, anders snijdt de aanhanger de binnenbocht af. Voorrang verlenen betekent dat je eerder moet beslissen, want optrekken duurt langer. En kijkgedrag betekent hier ook: weten waar de achterkant van je aanhanger zich bevindt.

Er is geen gepubliceerde zakgrens

Dit is belangrijk, want het internet staat vol met zelfverzonnen normen. Het CBR publiceert voor het BE-praktijkexamen geen puntensysteem, geen cijfer en geen minimumscore. De beoordeling is kwalitatief: rijd je veilig en zelfstandig, met voldoende beheersing van de combinatie. Er bestaat dus geen antwoord op de vraag "bij hoeveel fouten zak ik", en iedereen die je zo'n getal noemt, heeft het verzonnen.

Wat dat praktisch betekent

Omdat er geen foutenteller is, is er ook geen reden om na één misser af te haken. Een verrichting die niet vlekkeloos ging, betekent niet automatisch dat je gezakt bent; de examinator kijkt naar het geheel. Rij door alsof er niets gebeurd is — dat is niet alleen mentaal beter, het is ook wat er beoordeeld wordt.

De uitslag: geslaagd, gezakt of afgebroken

Je krijgt de uitslag van je BE-praktijkexamen direct na afloop te horen, op de locatie zelf. Geen wachttijd, geen brief, geen inlogportaal: de examinator vertelt je ter plekke of je geslaagd bent en licht toe waarop hij dat baseert. Luister naar die toelichting ook als je geslaagd bent, want het is gratis en gerichte feedback op je rijden met een combinatie.

Bronnen: CBR (praktijkexamen auto met aanhangwagen, herexamenregels), Regeling tarieven CBR 2026 en de gemeentelijke legesmaxima 2026.
UitkomstWat er op de dag zelf gebeurtWat daarna geldt
GeslaagdJe hoort het direct na afloop, ter plaatse.Rijbewijs aanvragen bij de gemeente. In 2026 mag die daarvoor maximaal € 53,65 rekenen; een spoedaanvraag kost € 39,65 extra.
GezaktJe hoort direct waarom, met een toelichting van de examinator.Je mag vanaf de 14e dag na de examendatum weer afrijden.
Examen afgebrokenDe examinator beëindigt het examen voortijdig.Minimaal 6 weken wachten voordat je opnieuw mag.
Vier keer of vaker gezakt binnen vijf jaarHet CBR schakelt over op een aangepaste examenvorm.Het CBR-tarief voor een nader onderzoek rijvaardigheid is € 164,00 (btw-vrijgesteld).

Geslaagd: wat je daarna nog moet regelen

Slagen is niet hetzelfde als rijden. Je mag pas met een zware combinatie de weg op als de categorie daadwerkelijk op je rijbewijs staat, en dat regel je bij de gemeente. Je vraagt daar een nieuw rijbewijsdocument aan waarop E bij B is bijgeschreven; het document blijft in de regel tien jaar geldig, net als je B.

Op dat moment heb je ook nog een keuze te maken waar bijna niemand je op wijst: je kunt in plaats van BE vragen om rijbewijs B met code 96, dat beperkter is (samenstel tot en met 4.250 kg). In Nederland doe je voor allebei hetzelfde BE-examen, dus in de praktijk is BE bijna altijd de logische keuze. De volledige afweging staat op code 96 of BE.

Gezakt: vanaf de 14e dag mag je weer afrijden

Ben je gezakt, dan mag je volgens het CBR vanaf de 14e dag na je examendatum weer afrijden. Praktisch betekent het dat je die twee weken kunt gebruiken om gericht te oefenen op het onderdeel dat misging — en dat je van de examinator net gehoord hebt welk onderdeel dat was.

Voor een herexamen betaal je opnieuw het CBR-tarief van € 143,50, plus wat je rijschool rekent voor lesauto, aanhanger en begeleiding tijdens dat examen. Wat dat samen kost en waarom die twee bedragen zo ver uit elkaar liggen, reken je na op wat het aanhanger rijbewijs kost.

Afgebroken examen: minimaal zes weken

Wordt het examen auto met aanhangwagen afgebroken, dan moet je volgens het CBR minstens zes weken wachten voordat je opnieuw examen mag doen. Dat is dus een langere termijn dan bij gewoon zakken. Welke omstandigheden precies tot een afgebroken examen leiden, publiceert het CBR niet; de examinator legt ter plekke uit waarom hij het examen beëindigt.

Vier keer zakken binnen vijf jaar

Zak je vier keer of vaker binnen vijf jaar, dan schakelt het CBR over op een aangepaste examenvorm. Je gaat dan dus niet gewoon voor de vijfde keer hetzelfde examen doen. Het CBR-tarief voor een nader onderzoek rijvaardigheid bedraagt € 164,00 en is, net als de andere CBR-tarieven, vrijgesteld van btw.

Waarom wij dit wel opschrijven

Wat er gebeurt als je zakt, zetten wij hier gewoon op een rij. Vanuit verkoopoogpunt is dat geen aantrekkelijk verhaal, maar voor jou is het belangrijk, want deze wachttermijnen bepalen of je die caravanvakantie of die verhuizing haalt. Plan je examen daarom niet op de laatste mogelijke datum: reken op de mogelijkheid dat je twee weken later nog een keer moet.

Eisen aan het examenvoertuig: wat Vademecum 12.6 voorschrijft

Je mag het BE-praktijkexamen niet met willekeurig welke combinatie doen. Het CBR legt in Vademecum 12.6 vast aan welke eisen het trekkende voertuig en de aanhangwagen moeten voldoen. Die eisen zijn er om te zorgen dat iedereen op een vergelijkbaar zware combinatie wordt geëxamineerd — en ze verklaren meteen waarom het examen zwaarder aanvoelt dan wat je thuis achter de auto hangt.

Bron: CBR Vademecum 12.6, aanvullende voertuigeisen categorie BE.
OnderdeelEis bij het BE-examenWat dat in de praktijk betekent
Trekkend voertuig: massaMeer dan 1.750 kg en niet meer dan 3.500 kgEen kleine stadsauto valt af. Je oefent en examineert met een stevige auto of bus.
Trekkend voertuig: zitplaatsenMaximaal acht zitplaatsen, de bestuurder niet meegerekendEen personenauto of een bus; de bestuurdersstoel telt niet mee in dat aantal.
Trekkend voertuig: wielenVier wielenSluit afwijkende voertuigconfiguraties uit.
Aanhangwagen: toegestane maximummassaMeer dan 1.750 kg en maximaal 3.500 kgJe doet dus geen examen met een lichte bagagewagen, ook niet als je die zelf gaat trekken.
LengteMinimale lengte 6 meterVademecum 12.6 noemt een minimale lengte van 6 meter, maar maakt niet ondubbelzinnig of dat de aanhangwagen of de hele combinatie betreft. Ga bij je eigen aanhanger dus niet op dit getal alleen af en laat het vooraf door je rijschool controleren.
Aanhangwagen: opbouwDoosvormige opbouw van ten minste 4,50 meterEen gesloten bak, zodat het zicht naar achteren beperkt is en je op je spiegels moet varen.
Aanhangwagen: hoogte en breedteMinimaal gelijk aan de hoogte en de breedte van het trekkend voertuigJe kunt niet over of langs de aanhanger heen kijken. Dat is precies de bedoeling.
BeladingMinimaal 50 procent van het laadvermogen beladenDe aanhanger rijdt dus niet leeg. Een beladen aanhanger duwt, remt en stuurt anders.
LadingGeen gevaarlijke stoffen of dieren; de lading steekt niet uit aan achter- en zijkantBij een eigen aanhanger is dit het punt om de dag ervoor te controleren.
VerzekeringBeide voertuigen verzekerd als les- en examenvoertuigEen gewone particuliere verzekering is niet genoeg.
KentekensGeldige Nederlandse kentekens voor auto en aanhangerBeide kentekenbewijzen moeten bij de controle op tafel kunnen.

Mag je met je eigen auto en aanhanger examen doen?

Alleen als jouw combinatie aan alle eisen hierboven voldoet én beide voertuigen als les- en examenvoertuig verzekerd zijn. In de praktijk struikelen de meeste eigen combinaties op de aanhanger: de toegestane maximummassa moet boven 1.750 kg liggen, de opbouw doosvormig en minstens 4,50 meter zijn, en ook de lengte-eis uit de tabel hierboven moet kloppen. Een open bouwaanhanger of een kleine bagagewagen voldoet daar niet aan, hoe vaak je er ook mee rijdt.

De examencombinatie is bewust zwaarder dan je eigen aanhanger

Dat je examen doet op een lange, gesloten, half beladen aanhanger achter een zware auto betekent dat je bevoegdheid daarna breder is dan de combinatie waarop je oefende. Het is dus geen pesterij: het CBR wil weten of je een combinatie aankunt die je zicht wegneemt en die duwt in de bocht. Wie dat kan, kan de kleinere ook.

Geen theorie-examen, wél een Gezondheidsverklaring

Voor het aanhangerrijbewijs hoef je geen theorie-examen te doen. Het CBR zegt dat letterlijk: voor het rijbewijs voor de auto met aanhangwagen hoef je geen theorie-examen te doen. Je legt alleen een praktijkexamen af. Dat scheelt tijd, geld en een dag zenuwen — maar het betekent niet dat theorie geen rol speelt.

Waarom er toch theorie in je examen zit

De kennis die bij een ander rijbewijs in een theorie-examen zou zitten, toetst de examinator hier mondeling: de vragen over belading en aankoppelen, en de controle van de kentekenbewijzen en de gewichten. Je theorie-examen is dus niet afgeschaft, het is verplaatst naar het parkeerterrein. Je kunt er ook niet voor zakken met een cijfer; het telt mee in het geheel.

De Gezondheidsverklaring: € 46,90 en verplicht voor iedereen

Wat wél voor iedereen verplicht is, is de Gezondheidsverklaring. Het CBR stelt onomwonden dat je er een nodig hebt om een praktijkexamen te doen, ook voor de auto met aanhangwagen. De kosten zijn € 46,90. Net als alle CBR-tarieven is dat bedrag vrijgesteld van btw; er komt dus geen btw bovenop en het staat er ook niet in verwerkt.

Regel die verklaring ruim voor je examendatum. Beantwoord je een medische vraag met ja, dan kan het CBR aanvullend onderzoek vragen, en dat kost extra tijd en geld: die rekening van de arts betaal je zelf. Hoeveel dat is, hangt van de arts af en is niet als vast tarief gepubliceerd. Dit is in de praktijk de meest onderschatte vertraging op weg naar het examen.

Wat het BE examen bij het CBR kost

Het CBR rekent voor het praktijkexamen auto met aanhangwagen € 143,50. Dat tarief geldt sinds 1 januari 2026 en is vrijgesteld van btw — schrijf of lees dus nooit "€ 143,50 incl. btw", want dat klopt niet. Wil je vooraf weten waar je staat, dan kun je een tussentijdse toets doen: die kost eveneens € 143,50 en is geen examen, maar een ijkmoment.

Rekent jouw rijschool meer dan € 143,50 voor "het examen", dan zit daar het gebruik van de lesauto, de aanhanger en de begeleidende instructeur tijdens dat dagdeel in. Dat is legitiem, maar het hoort uitgesplitst te worden. Alle bedragen op een rij, met twee doorgerekende scenario's, staan op wat het aanhanger rijbewijs kost.

De twee harde toelatingseisen

Je moet 18 jaar of ouder zijn en in het bezit zijn van een Nederlands rijbewijs B of een geldig rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland. Let op het verschil dat veel sites missen: van een Nederlands rijbewijs B mag de geldigheidsduur verlopen zijn; een rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland moet wél geldig zijn. Dat B-rijbewijs wordt bij de start van het examen gecontroleerd, samen met je identiteitsbewijs. Zonder beide kom je niet aan de examenrit toe.

Is het BE rijbewijs moeilijk?

Of het BE rijbewijs moeilijk is, hangt bijna volledig af van één vaardigheid: achteruitrijden met een aanhanger. De rest van het examen bestaat uit dingen die je al kunt, omdat je je B-rijbewijs hebt. Het CBR publiceert geen slagingspercentage per rijschool, en ons eigen percentage is [SLAGINGSPERCENTAGE PLACEHOLDER], dus we gaan je hier geen cijfer voorschotelen. Wel kunnen we eerlijk benoemen wat het makkelijker en wat het moeilijker maakt.

Wat het makkelijker maakt dan je verwacht

  • Er is geen theorie-examen. Je hoeft geen boek uit je hoofd te leren.
  • Het examen duurt 55 minuten in plaats van een ochtend.
  • Vijf van de zeven beoordelingspunten kende je al van je B-examen.
  • Aankoppelen is pure routine: die vaste volgorde heb je in een paar keer onder de knie.
  • De verrichtingen zitten niet achter elkaar, dus een matige eerste poging is niet je enige moment.
  • Er is geen gepubliceerde foutennorm, dus één slordigheid is niet automatisch fataal.

Wat het moeilijker maakt dan je verwacht

  • De examencombinatie is lang, gesloten en half beladen: je ziet niets door de achterruit.
  • Bij de bijzondere verrichtingen zit je alleen in de auto; de examinator staat buiten.
  • Achteruit sturen met een aanhanger werkt omgekeerd aan wat je gevoel zegt.
  • Een beladen aanhanger duwt bij het remmen en trekt in de bocht.
  • Invoegen, rotondes en kruispunten vragen allemaal meer ruimte en meer vooruitdenken.
  • Ook zonder theorie-examen moet je mondeling kunnen uitleggen hoe je laadt en koppelt.

Waar het in de praktijk fout gaat

De onderdelen waar het bij deze combinatie mis kan gaan, zijn niet geheimzinnig. Bij het achteruitrijden is dat te laat corrigeren, waardoor een kleine knik uitgroeit tot een stand die je alleen vooruitrijdend nog rechtkrijgt. Bij het keren en bij de halve draai is dat een verkeerde ruimte-inschatting vooraf. Op de rit zelf is het bijna altijd kijkgedrag: zodra de combinatie aandacht vraagt, verdwijnt de blik naar links en rechts.

Dat zijn alle drie dingen die je met gerichte oefening onder de knie krijgt, en precies daarom verschillen onze pakketten in lesuren en niet in beloftes. Heb je nog nooit achteruit gereden met een aanhanger, kies dan niet het kortste pakket omdat het het goedkoopste is. Twijfel je of je de categorie überhaupt nodig hebt, reken dat dan eerst na bij welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Checklist voor je E achter B examen

Neem deze lijst de avond ervoor door. Hij bestaat uit twee delen: wat jij bij je moet hebben, en waar de combinatie aan moet voldoen. Rijd je met het voertuig van je rijschool, dan is het tweede deel geregeld en hoef je alleen het eerste af te vinken.

Wat jij meeneemt

  • een geldig identiteitsbewijs;
  • je rijbewijs B — van een Nederlands rijbewijs B mag de geldigheidsduur verlopen zijn, een rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland moet geldig zijn;
  • je bril of lenzen als je die nodig hebt om op 25 meter een kenteken te lezen;
  • een ingediende en verwerkte Gezondheidsverklaring bij het CBR.

Waar de combinatie aan moet voldoen

  • kentekenbewijzen van de auto én de aanhangwagen, allebei aanwezig;
  • geldige APK;
  • afmetingen, gewicht en laadvermogen kloppend met het kentekenbewijs;
  • de aanhanger beladen tot minimaal 50 procent van het laadvermogen;
  • geen gevaarlijke stoffen of dieren aan boord, en geen lading die achter of opzij uitsteekt;
  • beide voertuigen verzekerd als les- en examenvoertuig;
  • geldige Nederlandse kentekens.

De avond ervoor, in drie minuten

Loop de koppeling na: kogelkoppeling vergrendeld, neuswiel omhoog en geborgd, breekkabel vast aan een daarvoor bedoeld punt, stekker erin en de kabel vrij van de weg. Zet daarna de verlichting aan en loop één rondje om de combinatie: stadslicht, remlicht, knipperlicht links, knipperlicht rechts, mistachterlicht. Dat is dezelfde ronde die je op de examendag hardop zult doen, en hij duurt minder lang dan het lezen van deze alinea.

En plan je examen niet op de laatste mogelijke dag. Zak je, dan komen er minimaal twee weken bij; bij een afgebroken examen zelfs zes. Wie zijn examen drie weken voor de vakantie inplant, heeft nog een herkansing. Wie het drie dagen ervoor plant, heeft die niet.

Veelgestelde vragen over het BE-praktijkexamen

De twaalf vragen die het vaakst worden gesteld over het examen voor E achter B, met een direct antwoord in de eerste zin.

Hoe lang duurt het BE rijbewijs examen?

Het BE rijbewijs examen duurt in totaal 55 minuten, waarvan je ongeveer 35 minuten rijdt. De overige tijd gaat op aan de kennismaking met de examinator, de controle van je identiteitsbewijs, je rijbewijs B en de kentekenbewijzen van auto en aanhanger, de ogentest en de vragen over belading en aankoppelen. Het CBR publiceert geen verdeling per onderdeel.

Hoe gaat het examen BE rijbewijs precies?

Het examen BE rijbewijs begint op de CBR-locatie met een kennismaking en een documentencontrole van auto én aanhanger. Daarna volgt een ogentest op ongeveer 25 meter en krijg je vragen over belading en aankoppelen. Vervolgens rijd je ongeveer 35 minuten binnen en buiten de bebouwde kom, met daarin de bijzondere verrichtingen. De uitslag krijg je direct na afloop.

Is het BE rijbewijs moeilijk?

Dat hangt vooral af van één vaardigheid: achteruitrijden met een aanhanger. De rest van het examen bestaat uit verkeersdeelname die je van je B-rijbewijs al kent. Wat het lastiger maakt, is dat de examencombinatie lang en gesloten is, dat je bij de bijzondere verrichtingen alleen in de auto zit en dat achteruit sturen omgekeerd werkt aan je gevoel. Dat is te oefenen.

Welke bijzondere verrichtingen krijg je bij E achter B?

Het CBR publiceert voor categorie BE geen uitputtende lijst van bijzondere verrichtingen. Wat het CBR zelf noemt als onderdelen die aan bod komen, is het aankoppelen van de aanhangwagen, keren en via een bocht achteruit rijden. Daarnaast wordt in de lespraktijk veel geoefend op recht achteruitrijden tot een aangegeven punt en een halve draai in een beperkte ruimte. Welke manoeuvres je krijgt, hoor je op de dag zelf, dus oefen breed.

Moet je theorie-examen doen voor het examen rijbewijs BE?

Nee. Het CBR stelt letterlijk dat je voor het rijbewijs voor de auto met aanhangwagen geen theorie-examen hoeft te doen. Je legt alleen een praktijkexamen af. Wel toetst de examinator je kennis mondeling: vóór de rit krijg je vragen over belading en aankoppelen, en worden de gewichten en afmetingen op de kentekenbewijzen gecontroleerd.

Wat kost het BE examen bij het CBR?

Het CBR-tarief voor het praktijkexamen auto met aanhangwagen is € 143,50 in 2026. Dat bedrag is vrijgesteld van btw, dus er komt geen btw bovenop. Een tussentijdse toets kost hetzelfde: € 143,50. Rekent je rijschool meer voor het examen, dan zit daar het gebruik van de lesauto, de aanhanger en de begeleiding tijdens dat dagdeel in.

Bij hoeveel fouten zak je voor het BE-praktijkexamen?

Die grens bestaat niet. Het CBR publiceert voor het BE-praktijkexamen geen puntensysteem, geen cijfer en geen minimumscore. De examinator beoordeelt kwalitatief of je veilig en zelfstandig rijdt met de combinatie, met aandacht voor voertuigbeheersing, kijkgedrag, voorrang, inhalen, in- en uitvoegen, kruispunten, rotondes en de bijzondere verrichtingen. Eén misser betekent dus niet automatisch dat je gezakt bent.

Hoe lang moet je wachten als je zakt voor het aanhanger rijbewijs examen?

Je mag vanaf de 14e dag na de examendatum weer afrijden. Wordt je examen auto met aanhangwagen afgebroken, dan is de wachttijd minimaal zes weken. Voor het herexamen betaal je opnieuw het CBR-tarief van € 143,50, plus wat je rijschool rekent voor voertuig en begeleiding.

Wat gebeurt er als je vier keer zakt voor het praktijkexamen BE?

Zak je vier keer of vaker binnen vijf jaar, dan schakelt het CBR over op een aangepaste examenvorm. Je doet dan dus niet gewoon voor de vijfde keer hetzelfde examen. Het CBR-tarief voor een nader onderzoek rijvaardigheid bedraagt € 164,00 en is, net als de andere CBR-tarieven, vrijgesteld van btw.

Welke eisen gelden voor het examenvoertuig bij het BE praktijkexamen?

Het trekkende voertuig weegt meer dan 1.750 kg en niet meer dan 3.500 kg, heeft vier wielen en maximaal acht zitplaatsen naast de bestuurder. De aanhanger heeft een toegestane maximummassa van meer dan 1.750 kg tot maximaal 3.500 kg, heeft een gesloten doosvormige opbouw van minimaal 4,50 meter en is beladen tot minimaal 50 procent van het laadvermogen. Vademecum 12.6 noemt daarnaast een minimale lengte van 6 meter, zonder ondubbelzinnig te maken of dat de aanhangwagen of de hele combinatie betreft.

Wat moet je meenemen naar je E achter B examen?

Een geldig identiteitsbewijs, je rijbewijs B en de kentekenbewijzen van zowel de auto als de aanhangwagen. Van een Nederlands rijbewijs B mag de geldigheidsduur verlopen zijn; een rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland moet wél geldig zijn. Heb je een bril of lenzen nodig, neem die dan mee voor de ogentest op ongeveer 25 meter. Daarnaast moet je Gezondheidsverklaring al bij het CBR zijn ingediend en verwerkt: zonder die verklaring kun je geen praktijkexamen doen.

Krijg je de uitslag van het BE-examen meteen te horen?

Ja. Je krijgt de uitslag direct na afloop van het examen, op de locatie zelf, met een toelichting van de examinator. Ben je geslaagd, dan vraag je je nieuwe rijbewijs aan bij de gemeente; die mag daarvoor in 2026 maximaal € 53,65 rekenen, met € 39,65 extra voor spoed. Ben je gezakt, dan hoor je meteen waarom.

Weet je nu hoe het examen verloopt? Dit zijn de pagina's die je daarna nodig hebt.

Klaar om je examen in te plannen?

Vraag vrijblijvend een lesdag aan. Wij bellen je binnen 1 werkdag met een datumvoorstel voor les en CBR-praktijkexamen.