4 uur les in 1 dag
Instappakket, voor wie al ervaring heeft met een aanhanger.
€ 890incl. btw en praktijkexamen
- 4 uur praktijkles op één dag
- CBR-praktijkexamen inbegrepen
- Lesauto met aanhanger
- Digitaal lesmateriaal
E achter B = BE
E achter B, BE en “het E rijbewijs” zijn precies hetzelfde. Bij ons rijd je de les en doe je het CBR-praktijkexamen op dezelfde dag. Zonder theorie-examen.
Drie pakketten, verschillend in lesuren. Welke bij je past hangt af van hoeveel je al met een aanhanger hebt gereden. Alle prijzen zijn inclusief btw en inclusief het CBR-praktijkexamen.
Instappakket, voor wie al ervaring heeft met een aanhanger.
€ 890incl. btw en praktijkexamen
Meest gekozen
De gouden middenweg, voor wie af en toe heeft gereden met aanhanger.
€ 1.095incl. btw en praktijkexamen
Zekerheidspakket, voor beginners die nog nooit een aanhanger trokken.
€ 1.310incl. btw en praktijkexamen
Naast het pakket betaal je zelf de Gezondheidsverklaring (€ 46,90) en de aanvraag van je rijbewijs bij de gemeente (in 2026 maximaal € 53,65).
Het E achter B rijbewijs is de rijbewijscategorie waarmee je een zwaardere aanhanger achter een gewone personenauto of bestelbus mag trekken. In de wet heet die categorie E bij B. Op je rijbewijs komt hij te staan als BE. En in het dagelijks spraakgebruik zegt vrijwel iedereen “E achter B” of gewoon “het E rijbewijs”.
Dat zijn dus geen drie verschillende papieren. Het is één categorie, met drie namen. Wie op zoek is naar een cursus E achter B en er eentje vindt die “BE” heet, zit goed. Ook “aanhangerrijbewijs”, “aanhangwagenrijbewijs” en “het rijbewijs voor de auto met aanhangwagen” slaan allemaal op hetzelfde: het praktijkexamen dat het CBR afneemt voor categorie E bij B.
| Naam | Waar je hem ziet | Klopt het? |
|---|---|---|
| E bij B | Reglement rijbewijzen, CBR-formulieren | De officiële naam |
| BE | Op je rijbewijspasje, bij de categorieën | Hetzelfde rijbewijs |
| E achter B | Spreektaal, rijscholen, zoekopdrachten | Hetzelfde rijbewijs |
| B achter E | Spreektaal, omgedraaid | Bedoeld wordt E achter B |
| E rijbewijs | Spreektaal | Meestal wordt BE bedoeld |
Heel veel mensen zoeken op “b achter e rijbewijs”. Dat is een begrijpelijke verspreking: je hebt B al, dus je denkt in de volgorde “mijn B, en daar komt E achteraan” — en dan draait de letterreeks in je hoofd om. Wij weten precies wat je bedoelt en niemand kijkt ervan op als je het aan de telefoon zo zegt.
Formeel bestaat er geen categorie “B achter E”. De E staat namelijk nooit op zichzelf: hij is altijd gekoppeld aan de categorie van het trekkende voertuig. Daarom bestaan E bij B (auto met zware aanhanger), E bij C (vrachtauto met aanhanger) en E bij D (bus met aanhanger). Zoek je een aanhangerrijbewijs voor je personenauto of bestelbus, dan is dat altijd E bij B.
Kort samengevat
E achter B, B achter E, BE en “het E rijbewijs” leiden allemaal naar hetzelfde CBR-praktijkexamen. Er is maar één opleiding en één examen.
Je hebt het rijbewijs E achter B nodig zodra je aanhanger te zwaar wordt voor rijbewijs B. Dat werkt in twee stappen. Stap 1: een aanhanger met een toegestane maximummassa (TMM) tot en met 750 kg mag je altijd met rijbewijs B trekken. Wat auto en aanhanger samen wegen, doet dan niet ter zake — ook niet als je daarmee boven de 3.500 kg uitkomt. Stap 2: is de TMM van je aanhanger hóger dan 750 kg, dan komt er een tweede grens bij: auto en aanhanger samen mogen dan niet boven 3.500 kg uitkomen. Pas als je aanhanger zwaarder is dan 750 kg én de combinatie boven 3.500 kg komt, heb je E achter B nodig. Boven de 750 kg komen is op zichzelf dus geen reden voor E achter B.
Let op welk getal je gebruikt. Het gaat om de toegestane maximummassa — dat is het lege gewicht plus het laadvermogen volgens het kentekenbewijs, bij rubriek F.2. Niet om wat er op dit moment toevallig in de aanhanger ligt. Een lege bouwaanhanger met een TMM van 1.500 kg telt dus gewoon als 1.500 kg, ook als je er alleen een kruiwagen in hebt staan. Hoe je die gegevens opzoekt en wat rubriek G en O.1/O.2 betekenen, lees je op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.
Rekenvoorbeeld 1: E achter B nodig
Je auto heeft een TMM van 2.100 kg. Je trailer heeft een TMM van 1.500 kg. Samen is dat 3.600 kg. De aanhanger is zwaarder dan 750 kg én het samenstel komt boven 3.500 kg. Met alleen rijbewijs B mag je hier niet mee rijden.
Rekenvoorbeeld 2: B is genoeg
Je auto heeft een TMM van 1.900 kg. Je aanhanger heeft een TMM van 1.300 kg. Samen 3.200 kg. De aanhanger is zwaarder dan 750 kg, maar het samenstel blijft onder 3.500 kg. Rijbewijs B volstaat, ook al is het een dubbelasser.
Je hebt geen E achter B nodig zolang je binnen die twee grenzen blijft: aanhanger tot en met 750 kg TMM, of zwaarder mits auto plus aanhanger samen op maximaal 3.500 kg blijven. Een kleine bagagewagen, een ongeremde plateauwagen of een lichte boottrailer achter een middelgrote auto blijft daar vrijwel altijd onder.
Twee hardnekkige misverstanden zijn het ontkrachten waard. Ten eerste: een dubbelassige aanhanger vereist niet automatisch E achter B. Het aantal assen staat nergens in de wet; het gaat uitsluitend om de toegestane maximummassa. Ten tweede: de Nederlandse regeling van 1 juli 2025, waarmee je met rijbewijs B bepaalde alternatief aangedreven voertuigen tot 4.250 kg mag besturen, geldt uitdrukkelijk niet in combinatie met een aanhangwagen. Die regeling helpt je dus niet aan een zwaardere combinatie.
Trek je een caravan, dan speelt dezelfde rekensom. Wat je nodig hebt hangt af van de TMM van de caravan en van je auto — daarover lees je meer op de pagina over welk rijbewijs je voor een caravan nodig hebt.
Drie categorieën bepalen samen wat je met een aanhanger mag. Deze tabel zet de gewichtsgrenzen naast elkaar. Alle bedragen zijn toegestane maximummassa’s, niet feitelijke gewichten.
| Categorie | Aanhanger | Samenstel | Hoe krijg je het |
|---|---|---|---|
| B | t/m 750 kg, of zwaarder | bij zwaardere aanhanger max. 3.500 kg | Heb je al |
| B met code 96 | meer dan 750 kg | meer dan 3.500 kg t/m 4.250 kg | Hetzelfde BE-praktijkexamen, daarna op verzoek |
| E achter B (BE) | t/m 3.500 kg | trekkende auto t/m 3.500 kg | CBR-praktijkexamen E bij B |
Naast de regels voor E achter B geldt altijd nog de grens van je eigen auto. Op de achterkant van het kentekenbewijs staat bij O.1 en O.2 hoeveel je auto geremd en ongeremd mag trekken. Je rijbewijs geeft de bovengrens, het kenteken van de auto geeft de feitelijke grens. Is het trekkende voertuig zelf zwaarder dan 3.500 kg, dan zit je niet meer in B/BE maar heb je C1, C1E, C of CE nodig.
Er is nog een uitzondering die weinig mensen kennen: voor rijbewijzen die vóór 19 januari 2013 zijn afgegeven gelden andere regels. Staat er al een E op jouw oude rijbewijs, controleer dan bij de RDW wat dat in jouw geval precies betekent. De inhoud van die afwijking verschilt per situatie: [OUDE-RIJBEWIJZEN PLACEHOLDER].
Nee. Voor het rijbewijs voor de auto met aanhangwagen hoef je geen theorie-examen te doen. Dat schrijft het CBR letterlijk. Je hebt je theorie al gehaald voor rijbewijs B, en daar bouwt E achter B op voort. Er is dus geen theorieboek, geen theoriecertificaat en geen extra examenafspraak in Rijswijk of Arnhem.
Dat betekent niet dat er geen kennisvragen zijn. Aan het begin van je praktijkexamen stelt de examinator vragen over de voorbereiding: hoe je belaadt en hoe je aan- en afkoppelt. Ook controleert hij de kentekenbewijzen van de auto en de aanhanger. Die stof krijg je tijdens je lesdag mondeling mee, zodat je precies weet wat je moet kunnen laten zien.
Wil je vooraf toch de theorie achter de gewichten doornemen — toegestane maximummassa, laadvermogen, trekgewicht — dan staat dat uitgewerkt bij welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.
Het rijbewijs E achter B halen bestaat uit drie dingen: een geldige Gezondheidsverklaring, praktijkles en het CBR-praktijkexamen. Meer is het niet. Bij ons doe je de les en het examen op dezelfde dag, zodat je de handelingen nog vers in je vingers hebt als de examinator instapt.
Het examen begint niet met rijden. Eerst is er de kennismaking, dan de documentcontrole van beide kentekenbewijzen plus je identiteitsbewijs en je B-rijbewijs, en dan de ogentest: een kenteken van een stilstaande auto lezen op ongeveer 25 meter. Daarna volgen de vragen over belading en aankoppelen.
Vóór en tijdens de rit voer je bijzondere verrichtingen uit. Het CBR publiceert voor categorie BE geen uitputtende lijst daarvan, maar noemt zelf het aankoppelen van de aanhangwagen, keren en via een bocht achteruit rijden als onderdelen die aan bod komen. Daarnaast oefenen we manoeuvres die in de praktijk veel voorkomen, zoals recht achteruitrijden tot een aangegeven plaats en een halve draai in een beperkte ruimte. Bij die verrichtingen staan de examinator en je instructeur buiten de auto. De volledige tijdlijn van minuut tot minuut staat op de pagina over het BE-praktijkexamen.
Gezakt, en dan?
Dat zeggen de meeste rijscholen niet, maar het hoort erbij: na zakken mag je vanaf de 14e dag na je examendatum weer afrijden. Wordt een examen auto met aanhangwagen afgebroken, dan is de wachttijd minimaal 6 weken. Zak je vier keer of vaker binnen vijf jaar, dan volgt een aangepaste examenvorm; een nader onderzoek rijvaardigheid kost € 164,00.
Heb je haast, bijvoorbeeld omdat de vakantie of een klus begint? Kijk dan bij BE rijbewijs halen in 1 dag: les en examen op dezelfde dag.
Onze pakketten kosten € 890, € 1.095 of € 1.310, allemaal inclusief btw en inclusief het CBR-praktijkexamen. Daarnaast betaal je zelf twee vaste posten die niet via de rijschool lopen.
Het CBR-tarief voor het praktijkexamen E bij B is in 2026 € 143,50. Dat bedrag is vrijgesteld van btw. Dat een rijschool meer in rekening brengt dan dat tarief is logisch: tijdens je examen staan er ook een lesauto, een beladen aanhanger en een instructeur voor je klaar, en rijlessen zijn wél btw-belast. De volledige opbouw, inclusief een scenario waarin je één keer zakt, vind je bij wat het aanhanger rijbewijs kost.
Hier zwijgen vrijwel alle rijscholen over, terwijl het de meest concrete reden is om het rijbewijs gewoon te halen. Rijden met een combinatie die te zwaar is voor je rijbewijscategorie is geen vormfout. Juridisch is het rijden zonder het vereiste rijbewijs.
| Onderdeel | Wat geldt |
|---|---|
| Feitcode | K 055 |
| Wettelijke grondslag | Artikel 107 lid 1 Wegenverkeerswet 1994 |
| Bedrag | Geen vast tarief. K 055 staat in het Feitenboekje 2026 als OM-feit, dus er hoort geen Mulder-tarief bij. |
| Wie bepaalt de straf | Het Openbaar Ministerie, per geval, via een strafbeschikking of een dagvaarding |
| Afdoening | Geen gewone verkeersboete maar een strafbeschikking van het OM; staandehouding is verplicht |
Op veel rijschoolsites staat hier een concreet bedrag. Wij noemen er geen, en dat is geen slordigheid: voor feitcode K 055 staat in het Feitenboekje 2026 géén vast tarief. Het is aangemerkt als OM-feit, wat betekent dat het Openbaar Ministerie de straf per geval bepaalt via een strafbeschikking of een dagvaarding. Wie toch een bedrag noemt, haalt het waarschijnlijk door de war met het vaste tarief voor een verlopen rijbewijs, en dat is een ander feit.
Wat wél vaststaat: anders dan bij een snelheidsboete is staandehouding verplicht. Het feit kan dus niet op kenteken worden geconstateerd; een agent moet je langs de weg aanhouden. In de praktijk betekent dat ook dat je niet zomaar verder rijdt met dezelfde combinatie.
Krijg je een aanrijding terwijl je zonder de juiste categorie rijdt, dan is het slachtoffer beschermd. Artikel 11 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen bepaalt dat een verzekeraar een uitsluiting of verval van dekking niet kan tegenwerpen aan de benadeelde. De schade van de ander wordt dus gewoon vergoed.
Daarna komt de rekening alleen jouw kant op. Artikel 15 van diezelfde wet geeft de verzekeraar een verhaalsrecht: hij betaalt de benadeelde en kan dat bedrag vervolgens op jou verhalen. Bij een aanrijding met een aanhanger loopt dat snel op.
Over je eigen schade
Veel pagina's schrijven stellig dat je cascodekking vervalt zodra je zonder de juiste categorie rijdt. Dat staat niet in de wet en hangt af van je eigen polisvoorwaarden. Controleer die zelf bij je verzekeraar; wij kunnen dat niet voor je beantwoorden. Wat wél wettelijk vastligt, is het verhaalsrecht van artikel 15 WAM.
Kom je met je samenstel tussen 3.500 en 4.250 kg uit, dan lees je soms dat code 96 een lichtere tussenstap is. In sommige andere EU-landen bestaat zoiets; in Nederland niet. Hier krijg je code 96 pas nadat je het praktijkexamen voor categorie E bij B hebt gehaald, en daarna alleen op eigen verzoek. De wettelijke basis daarvoor is artikel 21 lid 2 van het Reglement rijbewijzen.
Het praktische gevolg is simpel: je doet hoe dan ook hetzelfde examen. Slaag je, dan krijg je standaard de categorie BE, waarmee je een aanhanger tot 3.500 kg mag trekken. Code 96 is daarnaast een beperktere variant, met een maximum van 4.250 kg voor het samenstel. Voor vrijwel iedereen in Nederland is E achter B dus de logische keuze. De volledige afweging staat op de pagina code 96 of BE.
Weet je nog niet zeker in welke situatie jij zit? Zoek dan eerst de TMM van je auto en je aanhanger op en tel ze bij elkaar op. Kom je er niet uit, bel ons dan even — dat scheelt je een dag rijles die je misschien niet eens nodig hebt. Een overzicht van alles wat wij aanbieden staat op de pagina over het aanhanger rijbewijs halen.
Categorie BE is geen los pasje met een eigen houdbaarheidsdatum: hij staat op je rijbewijsdocument en volgt daarom de geldigheidsduur van dat document. Het CBR noemt voor categorie BE geen afwijkende termijn.
De hoofdregel van het CBR is dat een Nederlands rijbewijs tien jaar geldig is, gerekend vanaf de dag dat je het bij de gemeente aanvraagt. Op die hoofdregel bestaan twee leeftijdsuitzonderingen:
Verlengen doe je bij de gemeente, net als bij je rijbewijs B: je vraagt daar een nieuw rijbewijsdocument aan en haalt het zelf op. Een nieuw CBR-examen hoef je daarvoor niet te doen. De gemeente mag voor een rijbewijsaanvraag in 2026 maximaal € 53,65 rekenen, met € 39,65 extra voor een spoedaanvraag.
BE is geen groot rijbewijs
Voor het verlengen van een groot rijbewijs (C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 of D1E) geldt een medische keuring. De Rijksoverheid noemt die categorieën limitatief en BE staat er niet bij, dus voor E achter B is die keuring niet aan de orde. Verwar dat niet met de Gezondheidsverklaring: die heb je wél nodig om het praktijkexamen te mógen doen.
Ben je net geslaagd? Dan heb je nog even de tijd: de uitslag "geslaagd" blijft drie jaar geldig, en binnen die termijn moet je het rijbewijs bij de gemeente aanvragen. Rijden met een zware combinatie mag pas als je het nieuwe document hebt opgehaald.
De vragen die wij het vaakst aan de telefoon krijgen over het rijbewijs E achter B, met een kort en concreet antwoord.
E achter B betekent dat de categorie E is toegevoegd aan je rijbewijs B. Daarmee mag je een aanhanger trekken die te zwaar is voor rijbewijs B alleen. In de wet heet die categorie E bij B, op je rijbewijspasje staat BE. De E staat nooit los: hij hoort altijd bij de categorie van het trekkende voertuig.
Nee, een B achter E rijbewijs bestaat niet, maar het is een veelgemaakte omdraaiing en wij weten precies wat je bedoelt. Wie op b achter e rijbewijs zoekt, zoekt E achter B. De E wordt namelijk altijd achter de categorie van het trekkende voertuig gezet: E bij B voor de auto, E bij C voor de vrachtauto, E bij D voor de bus.
Je hebt E achter B nodig zodra je aanhanger een toegestane maximummassa van meer dan 750 kg heeft én auto en aanhanger samen boven 3.500 kg uitkomen. Blijf je onder een van die twee grenzen, dan volstaat rijbewijs B. Het gaat altijd om de toegestane maximummassa volgens het kentekenbewijs, niet om wat er op dat moment in de aanhanger ligt.
E achter B is niet nodig bij een aanhanger tot en met 750 kg toegestane maximummassa, en ook niet bij een zwaardere aanhanger zolang auto en aanhanger samen op maximaal 3.500 kg blijven. Een dubbelasser vereist niet automatisch E achter B: het aantal assen speelt geen enkele rol, alleen het gewicht op het kentekenbewijs telt.
Nee, voor het rijbewijs voor de auto met aanhangwagen hoef je geen theorie-examen te doen. Dat zegt het CBR letterlijk. Je theorie van rijbewijs B blijft gelden. Wel stelt de examinator aan het begin van je praktijkexamen vragen over belading en aankoppelen, en controleert hij de kentekenbewijzen van de auto en de aanhanger.
Met E achter B mag je een aanhanger of oplegger met een toegestane maximummassa tot en met 3.500 kg trekken, achter een auto van maximaal 3.500 kg. Je moet 18 jaar of ouder zijn en een Nederlands rijbewijs B hebben of een geldig rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland; van een Nederlands rijbewijs B mag de geldigheidsduur verlopen zijn. Daarnaast begrenst je auto zelf wat je mag trekken: kijk bij O.1 en O.2 op de achterkant van het kentekenbewijs.
Bij ons rijd je les en doe je examen op dezelfde dag. Hoe snel je aan de beurt bent, hangt vooral af van twee dingen: je Gezondheidsverklaring bij het CBR en de beschikbare examenmomenten. Regel de Gezondheidsverklaring daarom als eerste. Bel of mail ons met je voorkeursdatum, dan hoor je binnen 1 werkdag wat er mogelijk is.
Onze pakketten kosten € 890 voor 4 uur les, € 1.095 voor 6 uur les en € 1.310 voor 8 uur les in twee dagen, allemaal inclusief btw en inclusief het CBR-praktijkexamen. Daarbovenop komen twee eigen posten: de Gezondheidsverklaring van € 46,90 en de aanvraag van je rijbewijs bij de gemeente, in 2026 maximaal € 53,65.
Het examen duurt in totaal 55 minuten, waarvan ongeveer 35 minuten rijden. Eerst volgt de kennismaking, de controle van beide kentekenbewijzen en je B-rijbewijs, en een ogentest waarbij je een kenteken leest op ongeveer 25 meter. Daarna krijg je vragen over belading en aankoppelen. Vóór en tijdens de rit voer je bijzondere verrichtingen uit: het CBR noemt zelf aankoppelen, keren en via een bocht achteruit rijden.
Rijden met een te zware combinatie zonder de juiste categorie valt onder feitcode K 055, gebaseerd op artikel 107 lid 1 van de Wegenverkeerswet 1994. Er geldt geen vast boetetarief: K 055 is in het Feitenboekje 2026 aangemerkt als OM-feit, dus het Openbaar Ministerie bepaalt de straf per geval via een strafbeschikking of een dagvaarding. Het is dus geen gewone verkeersboete, en staandehouding is verplicht: het feit kan niet op kenteken worden geconstateerd.
Vanaf 18 jaar. Het Reglement rijbewijzen noemt voor de categorieën B en E bij B een minimumleeftijd van 18 jaar, en het CBR schrijft dat je vanaf 18 jaar kunt beginnen met rijles voor de auto met aanhangwagen. Je moet daarnaast al een rijbewijs B hebben: een Nederlands rijbewijs B, waarvan de geldigheidsduur verlopen mag zijn, of een geldig rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland. Dat controleert de examinator bij de start van het examen.
Categorie BE staat op je rijbewijsdocument en volgt de geldigheidsduur daarvan; het CBR noemt voor BE geen afwijkende termijn. De hoofdregel is dat een Nederlands rijbewijs tien jaar geldig is vanaf de dag dat je het bij de gemeente aanvraagt. Vraag je het aan tussen je 65e en je 70e, dan is het geldig tot je 75e; vanaf je 70e is het maximaal vijf jaar geldig. Verlengen doe je bij de gemeente, zonder nieuw CBR-examen; die mag daarvoor in 2026 maximaal € 53,65 rekenen.
Deze pagina geeft het overzicht. Wil je de diepte in op gewichten, kosten of het examen, dan lees je verder op deze pagina's.
Vraag je lesdag aan of bel even. Wij zeggen eerlijk of je met vier, zes of acht uur les uit de voeten kunt.