Code 96 of BE? In Nederland doe je hetzelfde examen

Zit je boven 3.500 kg? Zo haal je je aanhangerrijbewijs

Of je nu voor BE of voor code 96 gaat, je doet hetzelfde CBR-praktijkexamen. Geen theorie-examen. Bij ons doe je les en examen op dezelfde dag.

Alle pakketten zijn inclusief btw en inclusief het CBR-praktijkexamen.

Wat is code 96? Een samenstel van meer dan 3.500 kg tot en met 4.250 kg

Code 96 is een aantekening op je rijbewijs B waarmee je een auto met aanhanger mag besturen waarvan de toegestane maximummassa van het samenstel hoger ligt dan 3.500 kg, maar ten hoogste 4.250 kg bedraagt. De aanhanger zelf moet daarbij zwaarder zijn dan 750 kg. Is hij lichter, dan heb je de aantekening helemaal niet nodig: een aanhanger tot en met 750 kg mag je met een gewone B altijd trekken.

Of je combinatie tussen die twee grenzen valt, bepaal je met de toegestane maximummassa bij rubriek F.2 op beide kentekenbewijzen: die van je auto plus die van je aanhanger. Die som vergelijk je met 3.500 kg en met 4.250 kg; hoeveel je op dat moment hebt ingeladen, doet niet mee. Wat de begrippen op het kentekenbewijs betekenen en welke gewichtsgrenzen er verder gelden, staat uitgewerkt op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Code 96 rijbewijs: een codering op je B, geen aparte categorie

Een code 96 rijbewijs bestaat strikt genomen niet. Het is geen eigen rijbewijscategorie zoals BE of C1E, maar een codering die aan je bestaande categorie B wordt toegevoegd. Artikel 15 lid 5 van het Reglement rijbewijzen regelt dat: onder categorie B wordt mede begrepen het samenstel tot 4.250 kg, mits het rijbewijs van de bestuurder is voorzien van een bij ministeriële regeling vastgestelde codering. Je krijgt er dus geen tweede pasje bij en geen extra categorieregel, alleen een code.

Dat verschil is niet alleen juridisch gepingel. Het verklaart waarom code 96 in Nederland zo weinig voorkomt en waarom je er bij het CBR geen apart product voor vindt: er is geen losse opleiding, geen losse toets en geen los tarief. Er is één examen, en dat is het examen voor E bij B.

B+, B96 en code 96 zijn hetzelfde

Je komt de aantekening onder verschillende namen tegen: rijbewijs B+, rijbewijs B plus, B96 of gewoon code 96. Het gaat steeds om dezelfde aantekening met dezelfde grens van 4.250 kg. Waar wij op deze pagina code 96 schrijven, mag je dus ook B+ lezen.

Hoe je code 96 in Nederland krijgt: via hetzelfde BE-praktijkexamen

Dit is het punt waarop deze pagina afwijkt van vrijwel alles wat je er online over leest. In Nederland krijg je code 96 nadat je het praktijkexamen voor de categorie E bij B met goed gevolg hebt afgelegd — het gewone BE-examen dus — en dan alleen op eigen verzoek. Er is geen kortere, lichtere route. Geen aparte toets, geen eigen examenvorm, geen eigen CBR-tarief.

Wat die twee woorden betekenen

Praktijkexamen betekent dat je dezelfde 55 minuten bij het CBR doorloopt als iedere BE-kandidaat: kennismaking, controle van de kentekenbewijzen van auto én aanhanger, een ogentest waarbij je op ongeveer 25 meter een kenteken leest, vragen over belading en aankoppelen, ongeveer 35 minuten rijden binnen en buiten de bebouwde kom, en bijzondere verrichtingen waarbij de examinator buiten de auto staat — het CBR noemt zelf onder meer aankoppelen, keren en via een bocht achteruit rijden. Hoe die 55 minuten precies verlopen, lees je op de pagina over het BE-praktijkexamen.

Desgevraagd betekent dat code 96 niet automatisch komt. Slaag je voor het examen en vraag je niets bijzonders, dan krijg je gewoon categorie BE op je rijbewijs. Code 96 is de beperktere variant die je zelf moet aanvragen. Dat is de omgekeerde wereld ten opzichte van wat de meeste mensen verwachten: je vraagt niet om iets extra's, je vraagt om iets minders.

Waar de verwarring vandaan komt

Zoek op code 96 en je vindt binnen twee klikken verhalen over een korte opleiding die met een eenvoudige toets wordt afgesloten in plaats van met een volwaardig examen. Die verhalen gaan over regelingen in andere landen. Wij hebben de inhoud daarvan niet bij een primaire bron kunnen controleren, dus wij schrijven hem hier niet op: [BUITENLANDSE CODE 96-REGELING PLACEHOLDER]. Wat wij wél met de wettekst in de hand kunnen zeggen, is dat die route in Nederland niet bestaat. Het Nederlandse Reglement rijbewijzen kent maar één weg naar code 96, en dat is het BE-praktijkexamen.

Geen theorie-examen, wél een gezondheidsverklaring

Het goede nieuws: theorie hoort er niet bij. Het CBR schrijft letterlijk dat je voor het rijbewijs voor de auto met aanhangwagen geen theorie-examen hoeft te doen. Dat geldt voor BE en dus ook voor de route naar code 96. Wat wél verplicht is voor iedereen die het BE-praktijkexamen doet, is de Gezondheidsverklaring bij het CBR. Die kost € 46,90 en regel je vóór het examen.

Code 96 of BE: de vergelijking punt voor punt

BE en E achter B zijn twee namen voor hetzelfde: de aanhangercategorie bij je gewone autorijbewijs. Je hoort ook wel B+E of simpelweg het aanhangerrijbewijs. Zet die categorie naast code 96 en het beeld wordt in één oogopslag duidelijk: op negen van de tien punten staat er precies hetzelfde, en op het ene punt waar ze verschillen, is BE de ruimere keuze.

De eerlijke conclusie: neem BE

Als je in Nederland voor allebei hetzelfde examen aflegt, dezelfde gezondheidsverklaring invult en hetzelfde bedrag betaalt, dan is er geen reden om vrijwillig voor de smallere bevoegdheid te kiezen. Reken het na en je ziet waarom BE in de praktijk alles dekt wat code 96 dekt. Om met code 96 een aanhanger van meer dan 3.500 kg te mogen trekken, zou je auto minder dan 750 kg toegestane maximummassa moeten hebben — en zo'n personenauto bestaat niet. Alles wat binnen de 4.250 kg van code 96 past, past dus ook binnen BE.

Andersom werkt het niet. Heb je alleen code 96 en komt de optelsom van auto en aanhanger op 4.400 kg uit, dan sta je stil. Met BE rijd je die combinatie gewoon, want daar kijk je alleen nog naar de aanhanger: tot en met 3.500 kg toegestane maximummassa. Voor het volledige plaatje van die categorie, inclusief leeftijd en voorwaarden, lees je de pagina over E achter B.

Voor wie code 96 tóch een logische keuze kan zijn

Nu we dat gezegd hebben: er zijn situaties waarin code 96 wel degelijk in beeld komt. Ze zijn zeldzaam in Nederland, maar niet verzonnen. Dit zijn de gevallen waarin de vraag terecht op tafel ligt.

• ✓Je hebt de aantekening al op je rijbewijs staan, bijvoorbeeld doordat je rijbewijs in een ander land is afgegeven of omgewisseld. Dan is de vraag niet hoe je hem haalt, maar wat je ermee mag — en dat is: samenstellen tot en met 4.250 kg.
• ✓Je werkgever, verhuurder of verzekeraar vraagt letterlijk om code 96 op het rijbewijs en niet om BE. Dat komt voor bij verhuur van materieel en bij bedrijfsregelingen. Vraag in dat geval na of BE ook volstaat, want inhoudelijk is dat ruimer.
• ✓Je combinatie zit structureel tussen 3.500 en 4.250 kg én je hebt een administratieve reden om de bevoegdheid daartoe te beperken. Een praktische winst levert het niet op: het examen en de kosten blijven gelijk.

Buiten die gevallen is de afweging simpel. Zit jouw combinatie boven 3.500 kg, dan is de vraag niet zozeer "code 96 of BE" maar "wanneer plan ik mijn lesdag en examen". Wat je daarna op je rijbewijs laat zetten, kies je pas als je geslaagd bent.

Hoe vraag je rijbewijs code 96 aan?

De wet zegt dat een rijbewijs code 96 desgevraagd wordt afgegeven aan wie het BE-praktijkexamen heeft afgelegd. In grote lijnen loopt dat zo:

1. Haal eerst je B-rijbewijs en word 18 — voor E bij B geldt een minimumleeftijd van 18 jaar en je moet in het bezit zijn van een Nederlands rijbewijs B, waarvan de geldigheidsduur verlopen mag zijn, of van een geldig rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland. Bij de start van het examen controleert het CBR je identiteitsbewijs en je B-rijbewijs.
2. Vul je Gezondheidsverklaring in — verplicht voor iedereen die praktijkexamen doet voor de auto met aanhangwagen. Kosten: € 46,90 bij het CBR, btw-vrijgesteld.
3. Doe het BE-praktijkexamen — 55 minuten in totaal, waarvan ongeveer 35 minuten rijden. De uitslag krijg je direct na afloop.
4. Geef bij de aanvraag aan wat je op je rijbewijs wilt — vraag je niets, dan komt categorie BE op je rijbewijs. Wil je in plaats daarvan de codering, dan moet je daar zelf om vragen. Hoe je dat verzoek bij de gemeente precies indient, is [AANVRAAGPROCEDURE CODE 96 BIJ DE GEMEENTE PLACEHOLDER] — vraag het na aan de balie voordat je de aanvraag doet.
5. Vraag je rijbewijs aan bij de gemeente — gemeenten mogen in 2026 maximaal € 53,65 rekenen voor de afgifte. Met spoed betaal je € 39,65 extra.

Twijfel je nog of je überhaupt boven de grens van rijbewijs B uitkomt? Reken je combinatie eerst na op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Reken na of jouw combinatie in de zone van 3.500 tot 4.250 kg valt

Code 96 gaat over een smalle strook van 750 kilo: alles wat boven 3.500 kg uitkomt en op of onder 4.250 kg blijft. Je bepaalt dat met één som: rubriek F.2 op het kentekenbewijs van je auto plus rubriek F.2 op dat van je aanhanger. De algemene gewichtsregels rond rijbewijs B, inclusief de grens van 750 kg en de begrippen op het kentekenbewijs, staan op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken. Hieronder drie voorbeelden die alleen over de zone van code 96 gaan; vervang de getallen door je eigen F.2-waarden.

Trek je een caravan, dan is welk rijbewijs je voor een caravan nodig hebt de pagina waar dezelfde rekensom met caravangewichten wordt uitgewerkt. Wil je weten welke bedragen bij de route horen die je kiest, kijk dan bij wat het aanhanger rijbewijs kost.

Code 96 en de 4.250 kg-regeling voor elektrische voertuigen zijn twee losse dingen

Sinds 2025 loopt er een misverstand rond waarbij twee keer hetzelfde getal — 4.250 kg — aan elkaar geplakt wordt terwijl het om twee volstrekt verschillende regelingen gaat. Dat kost mensen hun rijbewijs, dus we zetten het hier expliciet recht.

De regeling van 1 juli 2025 geldt uitdrukkelijk niet met een aanhanger

Vanaf 1 juli 2025 mag je in Nederland met rijbewijs B bepaalde voertuigen tot 4.250 kg besturen, mits ze niet volledig op benzine of diesel rijden. Denk aan een elektrische bestelwagen of een op LPG rijdende kampeerauto. Voorwaarden: je hebt minimaal twee jaar je rijbewijs B en de regeling geldt alleen binnen Nederland.

Het toeval wil dat beide regelingen op hetzelfde getal uitkomen, en daar gaat het mis. Houd ze uit elkaar met deze vuistregel: de regeling van 1 juli 2025 gaat over één voertuig zonder aanhanger; code 96 gaat over een samenstel mét aanhanger. Ze hebben niets met elkaar te maken en je kunt ze niet bij elkaar optellen.

Richtlijn (EU) 2025/2205: de aanhangerregels blijven inhoudelijk gelijk

De nieuwe Europese rijbewijsrichtlijn, Richtlijn (EU) 2025/2205, vervangt de rijbewijsrichtlijn uit 2006. Een datum van inwerkingtreding noemen wij hier niet: die hebben wij niet bij een primaire bron kunnen controleren. Voor aanhangers verandert er inhoudelijk niets: ook de nieuwe richtlijn schrijft dat aan een voertuig van categorie B een aanhangwagen van categorie O2 kan worden gekoppeld, mits de toegestane maximummassa van dat samenstel niet meer dan 4.250 kg bedraagt. Voor samenstellen boven 3.500 kg vereist de richtlijn dat de bestuurder een opleiding heeft voltooid of geslaagd is voor een examen inzake rijvaardigheid en rijgedrag.

Belangrijk: een EU-richtlijn werkt niet rechtstreeks. Zolang Nederland hem niet in het Reglement rijbewijzen heeft verwerkt, blijft de Nederlandse invulling gelden — en die is het volledige BE-praktijkexamen. Wanneer die omzetting moet zijn afgerond, noemen wij bewust niet: wij konden die termijn niet bij een primaire bron controleren, en wij zetten liever geen datum neer dan een verkeerde.

Wat er dus niet veranderd is

De drie getallen waar het om draait, staan al jaren onveranderd in het Reglement rijbewijzen: 750 kg voor de aanhanger die altijd mag, 3.500 kg voor het samenstel met rijbewijs B, en 4.250 kg voor het samenstel met code 96. Kom je een artikel tegen dat iets anders beweert, kijk dan naar de datum en naar de bron. Vaak blijkt het over een ander land of over de regeling voor voertuigen zonder aanhanger te gaan.

Wat code 96 kost, en wat je riskeert als je niets regelt

Omdat de route naar code 96 identiek is aan die naar BE, zijn de kosten dat ook. Er bestaat geen goedkoper code 96-tarief bij het CBR, want er bestaat geen apart code 96-examen. Dit zijn de vaste posten voor 2026.

Wat een rijschool bovenop het CBR-tarief rekent, is marktprijs: dat is de lesauto met aanhanger, de instructeur en de begeleiding tijdens het examen. Hoe die opbouw er bij ons uitziet en waarom een rijschool meer vraagt dan € 143,50, staat uitgeschreven op de pagina over wat het aanhanger rijbewijs kost.

De boete voor rijden zonder de juiste categorie

Rijd je met een samenstel boven 3.500 kg terwijl je geen code 96 en geen BE hebt, dan rijd je in juridisch opzicht zonder rijbewijs voor dat voertuig. Het gaat om feitcode K 055: als bestuurder van een motorrijtuig rijden zonder dat een rijbewijs is afgegeven voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie waartoe dat motorrijtuig behoort. De grondslag is artikel 107 lid 1 van de Wegenverkeerswet 1994. In het Feitenboekje 2026 staat bij K 055 géén vast tarief: het is aangemerkt als OM-feit. Het Openbaar Ministerie bepaalt de straf dus per geval, via een strafbeschikking of een dagvaarding. Dit is geen flitsboete op kenteken: staandehouding is verplicht, de politie moet je ter plaatse staande houden.

En je verzekering

Artikel 11 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen beschermt de tegenpartij: een verzekeraar mag een uitsluiting niet tegenwerpen aan de benadeelde. Het slachtoffer krijgt zijn schade dus vergoed. Artikel 15 van diezelfde wet geeft de verzekeraar vervolgens een verhaalsrecht: hij mag het uitgekeerde bedrag op jou verhalen als de schade niet gedekt was.

De afweging maakt zichzelf: het CBR-examengeld staat vast en weet je vooraf, de sanctie voor rijden zonder de juiste categorie niet — die bepaalt het Openbaar Ministerie pas als je staande bent gehouden. Wie regelmatig boven de 3.500 kg zit, kiest liever voor het bedrag dat hij ként.

Zo ziet de route naar je aanhangerrijbewijs eruit

Of je nu op BE of op code 96 uitkomt, de weg ernaartoe is dezelfde en korter dan veel mensen denken. Geen theorie-examen, wél een gezondheidsverklaring, en één praktijkexamen van 55 minuten.

1. Reken je samenstel na — F.2 van je auto plus F.2 van je aanhanger. Onder 3.500 kg: klaar. Tussen 3.500 en 4.250 kg: code 96 of BE. Boven 4.250 kg: BE.
2. Vul je Gezondheidsverklaring in — € 46,90 bij het CBR, verplicht voor iedereen die BE-praktijkexamen doet. Doe dit ruim vóór je examendatum.
3. Plan je lesdag en je examen — bij ons doe je les en CBR-praktijkexamen op dezelfde dag. Zie BE rijbewijs halen in 1 dag voor hoe zo'n dag verloopt.
4. Doe het praktijkexamen — 55 minuten, waarvan ongeveer 35 minuten rijden, met bijzondere verrichtingen. Uitslag direct na afloop. Gezakt? Dan geldt een wachttijd van minimaal twee weken voor een nieuwe poging, of zes weken als het examen is afgebroken.
5. Vraag je rijbewijs aan bij de gemeente — maximaal € 53,65 in 2026, spoed € 39,65 extra. Zeg er niets bij en je krijgt BE; wil je de codering, dan vraag je daar zelf om.

Weet je al dat je erboven zit en wil je het geregeld hebben? Vraag hieronder vrijblijvend een lesdag aan, of bekijk eerst wat het aanhanger rijbewijs kost en het BE-praktijkexamen.

Veelgestelde vragen over code 96

De twaalf vragen die het vaakst gesteld worden over code 96, de verschillen met BE en hoe je de aantekening in Nederland krijgt.

Verder lezen

Weet je nu welke bevoegdheid je nodig hebt? Dit zijn de logische vervolgstappen.

Zit jouw combinatie boven de 3.500 kg?

Vraag vrijblijvend een lesdag aan. Wij bellen je binnen 1 werkdag met een datumvoorstel voor les en examen.