Heb je een caravan rijbewijs nodig, of is je rijbewijs B genoeg?

Caravan te zwaar voor je B? Zo haal je je BE-rijbewijs

Komt jouw auto met caravan boven de 3.500 kg uit, dan heb je E achter B nodig. Geen theorie-examen, wel een praktijkexamen. Bij ons doe je les en CBR-examen op dezelfde dag.

Alle pakketten zijn inclusief btw en inclusief het CBR-praktijkexamen.

Caravan rijbewijs: twee getallen bepalen welke categorie je nodig hebt

Er bestaat geen apart caravan rijbewijs. De wet kent geen eigen categorie voor caravans: voor je rijbewijs is een caravan gewoon een aanhangwagen. Of je een compacte toercaravan trekt of een familiecaravan met stapelbedden maakt juridisch geen verschil. Wat wél verschil maakt, zijn twee getallen die allebei op papier staan: de toegestane maximummassa van je auto en die van je caravan.

Daarmee is het hele onderwerp terug te brengen tot één optelsom. Blijft die som op of onder 3.500 kg, dan mag je met rijbewijs B rijden. Komt de som erboven, dan heb je een zwaardere bevoegdheid nodig. Dat is alles. Geen regel over het aantal assen, geen regel over de lengte van je caravan, en geen regel over hoeveel je hebt ingeladen.

Rijbewijs en caravan: de drie mogelijke uitkomsten

Staat er bij rubriek F.2 van je caravan 750 kg of minder, dan mag je hem altijd met B trekken en hoef je niet verder te rekenen. Is hij zwaarder, dan maak je de optelsom en kom je altijd in één van deze drie situaties terecht:

• ✓Tot en met 3.500 kg samen — je rijbewijs B volstaat. Je hoeft niets te doen.
• ✓Boven 3.500 kg tot en met 4.250 kg samen — code 96 dekt dit, en BE ook. In Nederland leg je voor allebei hetzelfde praktijkexamen af, dus BE is in de praktijk de logische keuze.
• ✓Boven 4.250 kg samen — code 96 valt af. Je hebt BE nodig, ook wel E achter B genoemd. Dat is dezelfde categorie, alleen anders opgeschreven.

Een caravan rijbewijs B bestaat dus niet als apart document. Wat mensen zo noemen, is gewoon je rijbewijs B met een caravan erachter die binnen de grenzen blijft. Er komt geen extra pasje bij, geen aantekening en geen registratie: je rijdt met precies hetzelfde rijbewijs dat je nu al in je portemonnee hebt.

Een caravan met een toegestane maximummassa van maximaal 750 kg is trouwens een uitzondering op de optelsom: die mag je altijd trekken met rijbewijs B, hoe zwaar je auto ook is. Caravans onder die grens zijn zeldzaam; bij kleine vouwwagens kom je het nog wel tegen. De bredere uitleg van dezelfde regels vind je op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Rijbewijs voor caravan bepalen: de rekensom in drie stappen

Het rijbewijs voor caravan dat je nodig hebt, bepaal je met drie handelingen en een rekenmachine. Je hebt er twee kentekenbewijzen voor nodig: dat van je auto en dat van je caravan. Doe het één keer goed en je weet het voor de hele levensduur van die combinatie.

1. Stap 1: zoek de toegestane maximummassa van je caravan op — dat is rubriek F.2 op het kentekenbewijs van de caravan. Staat daar 750 kg of minder, dan ben je klaar: rijbewijs B is genoeg, ongeacht je auto.
2. Stap 2: zoek de toegestane maximummassa van je auto op — ook dat is rubriek F.2, op deel I van het kentekenbewijs van de auto. Let op: niet rubriek G, en niet rubriek F.1.
3. Stap 3: tel de twee getallen op en vergelijk met 3.500 kg — blijft de som op of onder 3.500 kg, dan mag je rijden met B. Komt de som erboven, dan heb je BE nodig (of code 96 als je onder 4.250 kg blijft).

Kom je uit tussen 3.500 en 4.250 kg, dan is de vraag of je code 96 of BE aanvraagt. Het korte antwoord: in Nederland leg je voor allebei hetzelfde CBR-praktijkexamen af, en BE geeft je meer ruimte. De volledige afweging staat op de pagina code 96 of BE.

Massa in rijklare toestand of toegestane maximummassa? Hier gaat het mis

Dit is de belangrijkste alinea van deze pagina. Caravanbezitters rekenen bijna altijd met het verkeerde getal, en dat komt doordat de caravanwereld een ander gewicht gewend is dan de rijbewijswereld. In folders, op forums en bij de aankoop gaat het over de massa in rijklare toestand: wat de caravan weegt zoals hij van de fabriek komt. Dat getal staat bij rubriek G op het kentekenbewijs en zegt niets over je rijbewijs.

Voor je rijbewijs telt uitsluitend de toegestane maximummassa bij rubriek F.2. Dat is het lege gewicht plus het laadvermogen: het maximum dat je caravan volgens het kentekenbewijs mág wegen, ook als je hem nooit zo zwaar belaadt. Tussen die twee getallen zit bij veel caravans enkele honderden kilo's verschil, en precies in dat verschil zit het risico.

Zo ziet die fout er in de praktijk uit

Het omgekeerde komt ook voor, en dat is goed nieuws: is jouw caravan zwaar beladen maar staat er op het kentekenbewijs een toegestane maximummassa waarmee de optelsom onder 3.500 kg blijft, dan is B gewoon toereikend. Je kunt je caravan bovendien in sommige gevallen laten afwaarderen bij de RDW. Of dat in jouw situatie kan en wat dat kost, is [AFWAARDEREN TOEGESTANE MAXIMUMMASSA CARAVAN PLACEHOLDER] — vraag het na bij de RDW voordat je erop rekent.

Kleine toercaravan of familiecaravan? Drie rekenvoorbeelden

Hieronder drie uitgewerkte sommen. De gewichten zijn realistische voorbeeldwaarden om het rekenwerk te laten zien; ze horen niet bij een bepaald merk of model. Zoek altijd de F.2-waarden van jouw eigen auto en jouw eigen caravan op en vul die in.

Valt jouw combinatie in voorbeeld 2 of 3, dan is de vervolgvraag wat het kost om die categorie te halen. Alle bedragen van 2026 op een rij, van het CBR-tarief tot de aanvraag bij de gemeente, staan op de pagina over wat het aanhanger rijbewijs kost.

Waar je de gewichten vindt: het kentekenbewijs van je auto en van je caravan

Beide getallen die je nodig hebt, staan op papier. Je hoeft niets te schatten en niets te wegen.

Op het kentekenbewijs van je auto

Op deel I van het kentekenbewijs van je auto staan de rubrieken F.1 (technische maximummassa), F.2 (toegestane maximummassa), F.3 (maximum massa samenstel) en G (massa rijklaar). Voor de rekensom heb je F.2 nodig; F.3 is de technische grens van de auto en staat los van je rijbewijs. Draai het kentekenbewijs vervolgens om: op de achterkant staan O.1 en O.2, het geremde en het ongeremde trekgewicht. Heb je alleen een kentekencard, dan kun je de gegevens ook via het kenteken bij de RDW opzoeken.

Op het kentekenbewijs van je caravan

Veel caravans hebben een eigen kentekenbewijs, met een eigen rubriek F.2. Dat is de toegestane maximummassa die je in de som gebruikt. Heb je dat kentekenbewijs niet bij de hand of staat er geen kenteken op jouw caravan, dan vind je de toegestane maximummassa ook op de typeplaat, meestal op de dissel of op de zijwand bij de deur. Bij twijfel is het kentekenbewijs leidend.

Caravan met b rijbewijs: het trekgewicht is de tweede grens

Je rijbewijs is niet de enige grens. Bij O.1 op het kentekenbewijs van je auto staat hoeveel je geremd mag trekken, en dat getal is bij veel personenauto's lager dan wat je rijbewijs toestaat. Trekt jouw auto volgens O.1 maximaal 1.500 kg, dan heb je niets aan een BE-rijbewijs waarmee je in theorie 3.500 kg zou mogen: de auto mag die caravan simpelweg niet trekken. Andersom geldt hetzelfde. Je hebt allebei de grenzen nodig.

• ✓Kentekenbewijs auto, deel I: rubriek F.2 — de toegestane maximummassa van je auto.
• ✓Kentekenbewijs auto, achterkant: O.1 en O.2 — het geremde en ongeremde trekgewicht.
• ✓Kentekenbewijs caravan: rubriek F.2 — de toegestane maximummassa van je caravan.
• ✓Is die F.2 hoogstens 750 kg, dan ben je klaar: B mag. Zo niet: optelsom F.2 plus F.2, vergeleken met 3.500 kg en met 4.250 kg.

Welk rijbewijs hoort bij welke caravancombinatie?

Rijden met caravan: welk rijbewijs daarbij hoort, lees je af uit deze tabel. Zoek de regel die bij jouw optelsom past. TMM staat voor toegestane maximummassa, het getal bij rubriek F.2 op het kentekenbewijs.

Wanneer heb je een BE rijbewijs met caravan nodig?

Vanaf de regel in de tabel waar de optelsom boven 3.500 kg uitkomt: daar houdt je rijbewijs B op. Tussen 3.500 en 4.250 kg mag het ook met code 96, maar dat is in Nederland hetzelfde praktijkexamen, dus in de praktijk kom je op BE uit; boven 4.250 kg blijft alleen BE over. Belangrijk daarbij: het antwoord hangt aan de combinatie en niet aan de caravan. Dezelfde caravan mag achter een lichte auto met B mee en achter een zwaardere auto niet, dus maak de som met de twee F.2-waarden opnieuw zodra je van auto of van caravan wisselt. Wat de categorie inhoudt, staat op de pagina over E achter B.

Welk rijbewijs voor caravan als je met een kampeerauto of bestelbus trekt?

Zodra het trekkende voertuig zelf zwaarder is dan 3.500 kg toegestane maximummassa, verlaat je het B- en BE-domein. Dan gaat het om C1 of C1E, en bij nog zwaardere voertuigen om C of CE. Welke van die categorieën in jouw geval nodig is, hangt af van het gewicht van het trekkende voertuig en dat van de aanhanger; die grenzen vallen buiten het bestek van deze pagina, dus zoek ze op bij de RDW. Blijft je auto of bus onder 3.500 kg, dan blijf je in het B- en BE-verhaal, hoe zwaar je caravan ook is — tot die 3.500 kg.

Heb je je BE gehaald vóór 19 januari 2013?

Dan gelden er mogelijk andere regels dan hierboven beschreven. De RDW vermeldt dat voor rijbewijzen die vóór 19 januari 2013 zijn afgegeven afwijkende regels gelden. Wát die afwijking precies inhoudt, is [INHOUD AFWIJKENDE REGELS VOOR 19-01-2013 PLACEHOLDER]. Wij vonden daar geen officiële bron voor die het in duidelijke bewoordingen beschrijft, en een schatting publiceren wij niet: op dit punt gaat het om je rijbevoegdheid, en dan is gokken geen optie. Heb je zo'n rijbewijs, laat het dan bij de RDW controleren voordat je op deze tabel vaart.

Te zwaar op vakantie: de boete en het verhaalsrecht van je verzekeraar

Hierover zwijgen de meeste sites, en dat is precies waarom caravanbezitters het risico onderschatten. Rijd je met een combinatie waarvoor je rijbewijscategorie niet toereikend is, dan rijd je juridisch gezien zonder rijbewijs voor dat voertuig. Niet zonder rijbewijs in het algemeen, maar zonder de categorie die voor déze combinatie vereist is. Dat maakt voor de gevolgen weinig uit.

Wat een controle kost

Het gaat om feitcode K 055: als bestuurder van een motorrijtuig rijden zonder dat een rijbewijs is afgegeven voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie waartoe dat motorrijtuig behoort. De wettelijke grondslag is artikel 107 lid 1 van de Wegenverkeerswet 1994. Voor die feitcode staat in het Feitenboekje 2026 géén vast tarief: K 055 is aangemerkt als OM-feit. Dat betekent dat het Openbaar Ministerie de straf per geval bepaalt, via een strafbeschikking of een dagvaarding, en niet via een vast tarief dat je vooraf kunt opzoeken.

Twee dingen om te weten over die sanctie. Het is geen gewone verkeersboete uit de flitspaal maar een zaak van het Openbaar Ministerie, en staandehouding is daarbij verplicht. Je krijgt hem dus niet per post na een camerawaarneming, maar langs de kant van de weg — met caravan, op weg naar de camping, en met de vraag hoe je verder komt.

Wat je verzekering doet

Artikel 11 van de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen beschermt de tegenpartij: een verzekeraar mag een uitsluiting niet tegenwerpen aan de benadeelde. Veroorzaak je schade, dan krijgt het slachtoffer zijn schade dus gewoon vergoed. Artikel 15 van diezelfde wet geeft de verzekeraar vervolgens een verhaalsrecht: hij mag het uitgekeerde bedrag op jou verhalen wanneer de schade niet gedekt was.

De afweging is snel gemaakt. Wat de straf wordt, weet je pas als het OM je zaak heeft beoordeeld, en daar komt de rit naar de camping die niet doorgaat nog bovenop. Wie elk jaar met de caravan weg wil, is beter af met E achter B op zak dan met een optelsom die net niet uitkomt. Wat de categorie inhoudt en voor welke aanhangers hij geldt, lees je op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Drie hardnekkige misverstanden over caravan en rijbewijs

Op campings, forums en verkooppraatjes circuleren drie stellingen die simpelweg niet kloppen. Ze kosten mensen geld, of — erger — geven ze een vals gevoel van veiligheid.

Misverstand 1: een dubbelasser vereist altijd BE

Dat klopt niet. De rijbewijsregels zeggen niets over het aantal assen. Ze gaan uitsluitend over toegestane maximummassa. Een dubbelassige caravan mag je met rijbewijs B trekken zolang de optelsom van beide F.2-waarden op of onder 3.500 kg blijft. Waar komt de mythe dan vandaan? Uit een correlatie: een tweede as wordt eronder gezet om meer massa te kunnen dragen, dus een dubbelasser heeft in de regel een hogere toegestane maximummassa. Daardoor tikt de som sneller over de grens. De as is het gevolg, niet de oorzaak.

Misverstand 2: met B mag je sinds 1 juli 2025 4.250 kg trekken

Dit is het gevaarlijkste misverstand van dit moment. Er klopt iets aan: sinds 1 juli 2025 mag je in Nederland met rijbewijs B bepaalde voertuigen tot 4.250 kg besturen, mits die niet volledig op benzine of diesel rijden. Denk aan een elektrische of op LPG rijdende bestelwagen of kampeerauto. Je moet dan minimaal twee jaar je rijbewijs B hebben en de regeling geldt alleen binnen Nederland.

Misverstand 3: een caravan zonder rijbewijs verplaatsen mag wel even

Een caravan zonder rijbewijs de weg op rijden bestaat niet. Een caravan rijdt nooit zelfstandig; hij wordt voortbewogen door een auto, en voor die auto met die caravan heb je altijd de juiste rijbewijscategorie nodig. Ook niet voor dat ene stukje van de stalling naar je oprit. Wat je zonder rijbewijs wél kunt doen, is je caravan met de hand of met een moverset op eigen terrein verplaatsen. Zodra je de openbare weg op gaat, geldt de rijbewijsplicht voor de hele combinatie.

Wil je weten hoe dezelfde misverstanden uitpakken bij paardentrailers, boottrailers en bouwaanhangers, dan staat die uitleg op de pagina over welke aanhanger je met rijbewijs B mag trekken.

Caravan rijbewijs halen: dit is de route als B niet genoeg is

Kom je boven de 3.500 kg uit, dan is de route korter dan de meeste mensen denken. Voor BE geldt geen theorie-examen; het CBR is daar ondubbelzinnig over. Je hebt een Nederlands rijbewijs B nodig — de geldigheidsduur daarvan mag zelfs verlopen zijn — of een geldig rijbewijs B uit de EU, de EER of Zwitserland. Verder moet je minimaal 18 jaar zijn en leg je één praktijkexamen af. Meer is het niet.

1. Vul je Gezondheidsverklaring in — verplicht voor iedereen die het BE-praktijkexamen doet. Bij het CBR kost die € 46,90, btw-vrijgesteld. Doe dit als eerste: zonder goedgekeurde Gezondheidsverklaring kun je geen praktijkexamen doen.
2. Plan je lesdag en je examen — bij ons doe je les en CBR-praktijkexamen op dezelfde dag. Welk pakket bij jou past, hangt af van hoeveel je al met een aanhanger of caravan gereden hebt.
3. Doe het praktijkexamen — het CBR-tarief voor het praktijkexamen auto met aanhangwagen is € 143,50 en is vrijgesteld van btw. Bij onze pakketten zit dat examen al in de prijs.
4. Vraag je rijbewijs aan bij de gemeente — gemeenten mogen in 2026 maximaal € 53,65 rekenen voor de afgifte. Een spoedaanvraag kost € 39,65 extra.

Zo verloopt het praktijkexamen met caravan of aanhanger

Het examen duurt in totaal 55 minuten, waarvan ongeveer 35 minuten rijden. Vooraf doe je een ogentest: een kenteken lezen op ongeveer 25 meter. Daarna controleert de examinator de kentekenbewijzen van auto én aanhanger en stelt hij vragen over belading en aankoppelen — precies de kennis die je als caravanbezitter toch al nodig hebt. Verder voer je bijzondere verrichtingen uit; het CBR noemt zelf onder meer het aankoppelen van de aanhangwagen, keren en via een bocht achteruit rijden. Bij die verrichtingen staat de examinator buiten de auto. Een officiële, uitputtende lijst van alle verrichtingen publiceert het CBR niet, dus wij zetten er hier ook geen neer. De uitslag krijg je direct na afloop. De volledige beschrijving staat op de pagina over het BE-praktijkexamen.

En als je zakt?

Dan wacht je minimaal twee weken voordat je opnieuw examen mag doen. Wordt het examen afgebroken, dan is die termijn minimaal zes weken. Zak je vier keer of vaker binnen vijf jaar, dan volgt een aangepaste examenvorm; een nader onderzoek rijvaardigheid kost € 164,00 bij het CBR. Een concrete zakgrens publiceert het CBR niet: de beoordeling is kwalitatief, niet een aantal fouten.

Hoe zo'n dag er bij ons uitziet, van de briefing tot de uitslag, lees je op BE rijbewijs halen in 1 dag. Wat de hele route in 2026 kost — inclusief wat een rijschool bovenop het CBR-tarief rekent en waarom — staat op wat het aanhanger rijbewijs kost.

Mag je examen doen met je eigen caravan?

Het klinkt logisch: oefenen en examen doen met de caravan waar je straks mee op pad gaat. In de praktijk lukt dat zelden, omdat het CBR harde eisen stelt aan het examenvoertuig. Die eisen staan in het Vademecum van het CBR en gelden voor elke BE-kandidaat, met caravan of zonder.

• ✓Het trekkende voertuig weegt meer dan 1.750 kg en niet meer dan 3.500 kg, heeft vier wielen en maximaal acht zitplaatsen naast de bestuurder.
• ✓De aanhanger heeft een toegestane maximummassa van meer dan 1.750 kg en maximaal 3.500 kg.
• ✓De totale lengte is minimaal 6 meter; een doosvormige opbouw is minimaal 4,50 meter lang.
• ✓Hoogte en breedte van de aanhanger zijn minimaal gelijk aan die van het trekkende voertuig.
• ✓De aanhanger is beladen tot minimaal 50 procent van het laadvermogen, zonder gevaarlijke stoffen of dieren.
• ✓Op de lesauto zit een L-aanduiding.
• ✓Beide voertuigen hebben een geldig Nederlands kenteken en zijn verzekerd als les- en examenvoertuig.

Vooral de ondergrens van 1.750 kg toegestane maximummassa en de verzekeringseis vallen caravanbezitters tegen. Veel toercaravans komen niet aan die 1.750 kg, en een gewone caravanverzekering is geen les- en examenverzekering. Daarom rijd je bij ons met een combinatie die aan alle eisen voldoet.

Wil je weten waar de categorie precies voor staat en hoe hij zich verhoudt tot code 96, lees dan de pagina over E achter B of de vergelijking code 96 of BE.

Veelgestelde vragen over caravan en rijbewijs

De twaalf vragen die caravanbezitters het vaakst stellen over welk rijbewijs ze nodig hebben, wat er bij een controle gebeurt en hoe je BE haalt.

Verder lezen

Weet je nu welke categorie bij jouw combinatie hoort? Dit zijn de logische vervolgstappen.

Komt jouw auto met caravan boven de 3.500 kg uit?

Vraag vrijblijvend een lesdag aan. Wij bellen je binnen 1 werkdag met een datumvoorstel voor les en examen.